Laat het stoppenEmma Curvers

Kan dat gebimbam na al die eeuwen nou eens afgelopen zijn?

Niet alle moderne verschijnselen hoeven we goed te keuren. Er zijn zaken waar we ons tegen kunnen, nee móéten verzetten. Deze week wil Emma Curvers dat zinloze gebimbam laten verstommen.

Zondagsrust is een betrekkelijk begrip. Ik had een levensgroot gat in de dag willen slapen, eindelijk, in onze snoezige B&B aan het dorpsplein, maar de pastoor in het aanpalende kerkje besloot anders en begon in alle vroegte lustig erop los te bimbambeieren. Een kwartier gonzend klokgelui op de lege maag later, toen ik met mijn hoofd onder het kussen Zijn namen op elke manier ijdel had gebruikt, gaf ik de hoop op. Wie geeft die malloten het recht mij uit bed te timmeren? Nou, de wet dus.

Kerkelijk klokgelui is per artikel 10 van de Wet openbare manifestaties toegestaan, maar niet elke pastoor kan met die vrijheid van klokkenspel omgaan. Voor u dit verhaal leest als dat van één stadse trien die de wereld naar haar handje wil zetten (dat ben ik sowieso): het geklaag over geklingel neemt de afgelopen jaren net zo hard toe als het kerkbezoek daalt. Vlakbij mijn werkplek zit een gemotiveerde beiaardier die erg van de Beatles houdt, in het bijzonder While my guitar gently weeps. Vier keer per uur een deuntje, en na een deuntje of vierduizend mag ik vaststellen: eigenlijk geen enkel nummer wordt er mooier op in verklokte versie. Kan die beiaardier geen podcast beginnen ofzo, voor de belangstellenden? Nope. Eens in de zoveel tijd bindt een moedige klager de strijd met het carillon aan, maar ja: traditie.

Je kunt het trouwens erger treffen, met een beiaardier in opleiding, die dagelijks wat uren gaat zitten bimmelen op zijn terrortoren. Of met de probleempastoor uit Tilburg, die vond dat de gemeentelijke geluidsnormen voor Hem niet golden. Om kwart over 7 tingeltangelde hij de hele goegemeente uit bed, maar die wilde maffen. De pastoor vond van niet. Aan zo’n ochtendappèl zit een bedilziek toontje: de klok dicteert wanneer de kudde moet opstaan en dat is altijd ijselijk vroeg, over de zegeningen van snoozen en lekker meuren in je nest geen woord in de heilige schrift.

In Woerden wilde de pastoor juist ’s nachts elk uur inluiden. Toen hij vorig jaar tot stilte werd gemaand zei hij: ‘Na 126 jaar mag de klok niet meer vertellen hoe laat het is.’ Nu u het zegt pastoor, daar hebben we tegenwoordig allerlei handige, draagbare apparaatjes voor. Trouwens: één klokslag op het halve uur was al niet echt informatief te noemen.

Een reuze slim marketingtrucje eigenlijk, dat de kerk zoiets basaals als de tijd heeft ingelijfd. Tweemaal per uur iedereen aan je bestaan herinneren: briljant. Als nu nog iemand zou proberen op die manier de openbare ruimte te kapen zouden we dat niet pikken. Stel je voor, dat elke stoeptegel van een andere politieke partij zou zijn. Dat de Belastingdienst de lucht belastingblauw zou kleuren als er aangifte moet worden gedaan. Dat de koning zou eisen dat zijn portret op elke munt werd afgebeeld.

Nee, buiten ‘het is al eeuwen zo’ zijn er geen argumenten voor klokkenspel in vroege uurtjes. Zo zei een vrouw van het kerkbestuur in Hendrik Ido Ambacht, waar de klok ook moest dimmen: ‘Als ze piepen over de kerkklokken moeten ze ook maar eens gaan kijken naar de minaret van de Moskee aan de Vest.’ Ah, ‘zij doen het ook’, nog zo’n prachtreden de buren wakker te drillen.

In de Middeleeuwen, lees ik op Refoweb, voordat de klok de tijd aangaf, werd-ie alleen gebruikt bij huwelijken en begrafenissen, en daarvoor alleen in noodgevallen. We kunnen gewoon terug naar dat model. Klokgelui doen we dan bij nood en gemeenschappelijk belang. Een vriendelijk kort dingdong, een uurtje voor de aangifte inkomstenbelasting binnen moet zijn bijvoorbeeld, of een kort en droevig klokkenspel als een showbizzhuwelijk wordt verbroken.

De kerkklokken van Weesp hebben al een paar jaar een twitteraccount, waar een boze beiaardier ’s nachts elk uur ‘kling kling kling’ tweet naar zijn 41 volgers, omdat hij stil moet zijn. Kijk, zo mag ik het graag zien. 

Nadia Ezzeroili, Julien Althuisius, Emma Curvers en Peter Pannekoek becommentariëren om beurten een modern verschijnsel dat het bloed onder hun nagels vandaan haalt.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden