VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Den Haag

Kameraad Van Haga viert bij Forum het feest van zijn onafhankelijkheid

Wybren van Haga schudt handen. Hij wel. Een jaar geleden werd hij uit de VVD-fractie gezet, vier maanden geleden werd hij lid van Forum voor Democratie. Daar zouden we het over gaan hebben. Maar nu, door die uitgestoken hand, belanden we toch meteen in corona.

In de Tweede Kamer zegt hij krasse dingen over het virus. Zoals: ‘Corona is statistisch gezien helemaal voorbij’;  ‘De tweede golf die zogenaamd begint’, of: ‘Ook de eerste golf was niet zo ernstig als verwacht.’ Soms denk je: Van Haga is een virusontkenner, #viruswaarheid heeft een stem in de Kamer.

Dat is niet zo, verzekert hij. In de elleboog niezen en vaak de handen wassen – hij vindt het prima. Maar zet geen delen van de samenleving stil. ‘Het is een venijnig virus, vergelijkbaar met een ernstige griep. En met een vergelijkbare sterfte.’ Dat die sterfte beperkt bleef door de lockdown, daar wil hij niet aan. ‘Je kunt onmogelijk zeggen hoe het anders was uitgepakt. Landen hadden verschillende maatregelen maar een vergelijkbare mortaliteit.’

Bevrijdingsfeest.

Van Haga heeft affiniteit met Famke Louise (‘die moeten we rehabiliteren’) en andere entertainers van #ikdoenietmeermee. Spreekt hij over hartverscheurende beelden, dan zijn dat huilende horeca-ondernemers. De middelen zijn erger dan de kwaal, dat is de kern van zijn redenering. Een deel van de samenleving – jongeren, studenten, ondernemers, zzp’ers, de entertainmentsector – moet zijn vrijheid inleveren uit solidariteit met een kleine groep: kwetsbaren en ouderen. Zijn oplossing: vraag de kwetsbaren zich vrijwillig af te zonderen, dan kan de samenleving doordraaien. ‘Corona gaat boven alles, ook boven andere ziekten. Dat is niet uit te leggen.’

Daar is van alles tegenin te brengen. Zoals dat het niet alleen ouderen zijn die nu door corona in het ziekenhuis belanden. Dat artsen en zorgmedewerkers vrezen straks kopje onder te gaan in de tweede golf. ‘Je moet een bepaalde sterfte accepteren’, zegt Van Haga dan. ‘Maar kies een scenario waarbij je alles afweegt, ook economische schade, ook andere ziekten.’

Op een kast in zijn werkkamer staan champagneglazen, sommige nog half gevuld. Restant van het feestje dat hij vorige week gaf omdat hij een jaar weg is uit de VVD-fractie. ‘De VVD is onmiskenbaar een deel van mijn leven’, schreef hij in zijn afscheidsbrief. En ook: ‘Er is in principe geen risico voor het kabinet.’ Inmiddels weten we beter: Van Haga trekt op met Wilders en Baudet als felle criticasters op rechts. Met teksten als ‘de intimidatie van de overheid is buiten alle proporties’ en een motie van wantrouwen tegen minister Hugo de Jonge. ‘Mijn bijdragen zijn positief kritisch’, vindt hij zelf.

‘Mijn bijdragen zijn positief kritisch.’

Zijn goede vriend Bernt Schneiders, PvdA-burgemeester van Haarlem in de tijd dat Van Haga er fractievoorzitter van de VVD was, voorspelde het al in 2018: misschien sluit hij zich aan bij FvD. ‘Ik had daar tevoren nooit over nagedacht’, zegt Van Haga. Baudet kende hij uit het Haarlemse. Tijdens de eerste lockdown, toen de rechterflank van de plenaire zaal leeg bleef op Wilders, Baudet en hemzelf na, kwam het contact op gang. Nu is het ‘kameraad Wilders’ en ‘kameraad Baudet’. Hij werd lid van Forum.

Sindsdien heeft hij het echt naar zijn zin in de Kamer. ‘Ik voel me welkom, Forum is zo’n leuke groep mensen. Er zijn geen baantjesjagers, er is geen valsigheid. Thierry is geframed door de gevestigde partijen. Hij is geen racist of vrouwenhater of rare snuiter.’ Van Haga vergelijkt hem met de hoofdpersoon uit De geverfde vogel van Jerzy Kosinski.

Van Haga figureert tegenwoordig vaak in het FVD Journaal, laatst nog met rapper Tisjeboyjay, kreeg al eens publiekelijk mediatraining van Baudet – ‘Take five, iets meer passie Wybren’ – maar maakt formeel geen deel uit van de Forumfractie. Dat heeft voordelen, zoals extra spreektijd in vergaderingen en de mogelijkheid in een surreële dialoog complimentjes uit te wisselen. Baudet: ‘Ik heb de heer Van Haga leren kennen als een zeer realistisch en kritisch Kamerlid.’

De VVD is ver achter de horizon verdwenen. Een partij van golfbewegingen, vindt hij. Herkenbaar rechts onder Bolkestein, slapte onder Voorhoeve en Dijkstal. Onder Rutte kwam er weer een eigen verhaal maar met Dijkhoff is de progressieve vleugel groot geworden. ‘Het gaat nu over de middenklasse. Vreselijk woord, daar wil toch niemand toe behoren. Succesvol ondernemen wordt een schande gevonden. Dat krijg je als amper iemand in de fractie ooit buiten de overheid een cent heeft verdiend.’

Of hij volgend jaar op de Forumlijst wil? ‘Ik ben niet zo’n perverse baantjesjager. Maar als het bestuur me vraagt, ga ik nadenken.’

Met rapper Tisjeboyjay in het ‘FVD Journaal’.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden