VerslaggeverscolumnAriejan Korteweg in Amsterdam

Kamer aan huis: ook het parlement is nu een virtuele omgeving

De Tweede Kamer is nu al drie weken een virtuele omgeving. Gewone Kamerleden komen alleen nog naar het Binnenhof om, zoals woensdag, voor een quorum te zorgen bij het wekelijkse coronadebat van hun fractieleiders. Dan moeten er immers minstens 78 leden – de helft plus één – in het Kamergebouw aanwezig zijn om besluiten te kunnen nemen. Ze scharrelen dan even wat rond op hun werkkamer, maken een coronapraatje en gaan weer naar huis.

Drie prominente Kamerleden realiseren zich sinds enkele weken dat hun laatste jaar in het parlement een coronajaar gaat worden. Van Kees Verhoeven (D66) en Bram van Ojik (GroenLinks) was al  bekend dat ze niet herkiesbaar zijn. Sadet Karabulut (SP) maakte vorig weekeinde bekend dat ze wil stoppen.

Ineens hebben ze alle drie de Kamer aan huis. Van Ojik heeft zijn bureau op de begane grond van zijn Amsterdamse woning en maakt aan het einde van de werkdag een ommetje door het Rembrandtpark. Hij is buitenlandwoordvoerder, zijn agenda is leger, reisjes naar Berlijn, Hongarije en Auschwitz zijn geschrapt. ‘Wat je nu merkt’, zegt hij, ‘is hoe belangrijk de informele contacten zijn en hoeveel informatie je daarbij meekrijgt. Dat mis ik nu.’

Verhoeven doet ’s ochtends Kamerwerk in zijn Amersfoortse tuintje, en verhuist ’s middags naar zolder. Extra uitdaging: hij heeft samen met zijn ex-vrouw kinderen van 11, 9 en 6 jaar. Die ex heeft het als huisarts nu razend druk, dus zijn de kinderen veel bij hem. Verhoeven doet economische zaken, hij heeft het druk met de noodpakketten en steunfondsen voor ondernemers. ‘De telefoon staat roodgloeiend.’

Kees Verhoeven (D66)Beeld Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

Karabulut (SP) deelt haar werkkamer met haar eveneens thuiswerkende man. Ook het schoolwerk van hun kinderen van 9 en 6 begeleiden ze samen. ‘Je bent gewend aan een honk in het Kamergebouw waarvandaan je opereert. Dat geeft energie en inspiratie. Die zoek ik nu elders. Bijvoorbeeld in een Q&A-sessie op Facebook.’

Al het politieke overleg gebeurt op afstand, maar het ritme blijft zo mogelijk hetzelfde. Fractievergaderingen worden nog steeds op dinsdagochtend gehouden, maar nu door middel van een videoconferentie. ‘Normaal duurt die zo’n drie uur. Nu zijn we in ruim een uur klaar’, vertelt Verhoeven. Bij GroenLinks hebben ze nu meerdere korte fractievergaderingen per week, bijvoorbeeld om het coronadebat na te bespreken. Ook dagelijkse overleggen met de fractieteams en medewerkers verlopen digitaal.

Nu er verder geen plenaire debatten of commissievergaderingen zijn, wordt veel schriftelijk afgewerkt. Dat kan via schriftelijke overleggen, al moet een Kamermeerderheid daar haar goedkeuring aan geven. Zo werd het schriftelijk overleg dat Karabulut wilde omdat minister van Defensie Ank Bijleveld de Kamer andermaal verkeerd informeerde over het bombardement op Hawija door de coalitie en GroenLinks tegengehouden. Ook Van Ojik wil dat debat, zegt hij. ‘Maar zoiets kan wachten. Dit gaan we doen als er weer ruimte is.’ Sinds de corona-uitbraak zijn er overigens niet significant meer schriftelijke overleggen dan in de periode daarvoor.

Sadet Karabulut (SP)Beeld Foto Raymond Rutting / de Volkskrant

‘De komende weken zal blijken of ons instrumentarium onder deze omstandigheden groot genoeg is’, zegt Karabulut. ‘Misschien is het een idee ook commissievergaderingen met een videoverbinding te gaan doen.’

Nu mondelinge Kamervragen onmogelijk zijn geworden, blijft ieder Kamerlid met schriftelijke vragen zijn stokpaardjes berijden. Dus zet Kees van der Staaij (SGP) de ambtenaren aan het werk om uit te zoeken hoe het met de bushokjescampagne van datingsite Second Love zit, wil de Partij voor de Dieren meer weten over het lot van geitenbokjes en de mishandeling van politiehonden tijdens de training – dat laatste samen met Dion Graus van de PVV. Karabulut stelde vragen over een boek van een Afghanistan-veteraan en over wapenimport uit Turkije: ‘Het blijft belangrijk de regering te controleren.’

In het coronadebat kwam opnieuw de vraag op of grote kwesties als de toetreding van Albanië tot de Europese Unie, de toekomst van luchthaven Lelystad of nieuwe stikstofmaatregelen controversieel moeten worden verklaard. Dat zou betekenen dat de regering er nu geen besluiten over kan nemen. Van Ojik, Karabulut en Verhoeven zijn daar geen voorstander van. Van Ojik: ‘Dat associeer ik met een demissionair kabinet. We moeten vooral als Kamer onze prioriteiten blijven stellen.’

In de wandelgangen – of wat daarvan resteert – wordt druk gespeculeerd over het annuleren van het Kamerreces, dat van 24 april tot 11 mei op de agenda staat. Zoiets zou in deze tijden een verkeerd signaal zijn, is de gedachte. ‘Er wordt nu voorzichtig over gesproken’, beaamt Verhoeven. Van Ojik is er stellig over: ‘Als het rond corona blijft zoals het nu is, is het gek om met reces te gaan.’

Bram van Ojik (GroenLinks)Beeld Foto Raymond Rutting / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden