Opinie

'Kabinetsvertegenwoordiger Ton Elias heeft zelf een 'vlekje''

De argumenten om te bezuinigen op passend onderwijs zijn puur theoretisch vindt Elise Zomer. 'Meneer Elias, mijn zoon heeft een verstandelijk beperking en een autistische stoornis en heeft dit schooljaar al moeten ervaren wat u en de minister voor alle kinderen in het speciaal onderwijs willen: een grotere klas.'

Hoogbegaafde kinderen spelen een zelfgemaakt spel. De kinderen op de foto komen niet voor in het artikel.Beeld ANP

In de discussie over passend onderwijs (o.a. Volkskrant 8 maart) klaagt de heer Elias steeds over het - volgens hem - te hoge aantal leerlingen met 'vlekjes'. Die term irriteert mij enorm. Een etiket of diagnose is nog geen 'vlekje'; dat wordt het pas als er een waarde-oordeel aan verbonden wordt: niet-gemiddeld = afwijkend = minder/slechter.

Meneer Elias heeft zelf ook een 'vlekje'. Vastgesteld door een officiële meting, omgezet in een diagnose en daarna door een specialist 'behandeld' met een passend middel. Jawel: meneer Elias is visueel beperkt en draagt een bril. Maar bijziend betekent in Nederland (gelukkig) niet dat je minderwaardig bent; waarom zou dyslectisch, autistisch of een ander etiket dan een 'vlekje' zijn - in plaats van een een bijzonder kenmerk van een kind, waarop met passend onderwijs moet worden ingespeeld?

Inderdaad zijn er meer kinderen met etiketjes dan vroeger. Gewoonweg omdat veel etiketjes nog niet zo lang bestaan. Maar vroeger waren er heus ook veel dyslectische of hoogbegaafde kinderen, die in de klas maar moesten meedraaien en onder hun kunnen presteerden. Ik ken diverse volwassen dyslecten en hoogbegaafden die graag in hun schooltijd wat passende aandacht hadden gehad. Laten we blij zijn dat we nu wel de bijzondere leerbehoeften bij deze kinderen kunnen herkennen en erop inspelen. Zodat alle kinderen straks kunnen werken naar vermogen - wat meneer Elias toch zo graag wil?

Etiketjes voor het geld
Ronduit verdrietig is het argument van meneer Elias dat ouders en scholen graag etiketjes verzamelen voor het geld. Nee meneer Elias, niemand wil graag een etiketje op een kind; omdat het inderdaad bij velen (ook bij veel ouders en kinderen zelf) helaas nog steeds een negatief waarde-oordeel inhoudt. En omdat het staat voor meer zorgen of het kind het wel zal redden in deze 'succes-gedreven' maatschappij.

Dat risico bestaat namelijk: als we deze kinderen met etiketjes nu niet passend ondersteunen, komen er straks meer jongvolwassenen die na hun schooltijd in dagbesteding moeten worden opgevangen, danwel minder 'opleveren' doordat ze niet naar vermogen hebben leren presteren en werken. Ofwel: een besparing op korte termijn kost ons allemaal veel meer op langere termijn. Voor deze economische afweging heeft meneer Elias echter helaas nog een vlek: een blinde.

Verpieteren
Maar we besparen ook niet, zegt meneer Elias, we geven alleen minder geld aan ambulante begeleding en leiden dan de leraren op om met verschillende etiketjes/leerbehoeften om te gaan. Meneer Elias, ik heb een hoogbegaafde zoon. Zijn leerkrachten hebben extra opleiding gevolgd om met hoogbegaafdheid om te gaan. Desondanks konden ze mijn zoon in een klas met nog 28 kinderen niet de aandacht en uitdaging bieden die hij nodig heeft. Het breekt je hart als leerkracht en ouder als je een kind ziet verpieteren op school. Geen ontwikkeling naar vermogen.

En in het speciaal onderwijs blijven volgens meneer Elias 'alle plaatsen beschikbaar'. Toch moet er ruim 85 miljoen worden ingeleverd door de klassen groter te maken. Meneer Elias, mijn andere zoon heeft een verstandelijk beperking en een autistische stoornis en zit daarom op een speciale school. Hij heeft dit schooljaar al moeten ervaren wat u en de minister voor alle kinderen in het speciaal onderwijs willen: een grotere klas. In januari heb ik u namens de ouders van deze klas over dit desastreuze praktijkvoorbeeld al een noodkreet gestuurd (wij wachten nog op uw reactie?). Wat blijkt namelijk: Grotere klassen leiden tot leraren die omvallen, leerlingen die uitvallen en bezigheidstherapie in plaats van onderwijs. Geen ontwikkeling naar vermogen.

Theoretische argumenten
Laten we eerlijk zijn, meneer Elias, en de bezuinigingen op passend onderwijs gewoon het etiket 'minder geld in onze kinderen investeren' opplakken. Theoretische argumenten over gewenste verbeteringen bieden absoluut geen garantie dat die in de praktijk mogelijk zijn. Dit heeft het eigen adviesorgaan van het kabinet, de Raad van State, zelf ook al in een pagina's-lang advies verwoord. De Arena zat op 6 maart vol met tienduizenden praktijkmensen die weten hoe plannetjes uit Den Haag werkelijk uitpakken in het klaslokaal. En die zelfs een alternatief aanboden: inleveren van prestatiebeloning om niet te hoeven bezuinigen op passend onderwijs.

Een inkoppertje, zou je denken. Maar ook hiervoor veel blinde vlekken in de Tweede Kamer.

Meneer Elias, u heeft ook het etiket 'volksvertegenwoordiger'. Maar u luistert niet naar de vele tienduizenden stemmen van dat volk. Wellicht is de beperktere term 'kabinets-vertegenwoordiger' een beter dekkend etiket. En ja, in dit geval kwalificeer ík dat bij u als een 'vlekje'.

Elise Zomer is voorzitter van de medezeggenschapsraad Cluster 3 School voor ZML-onderwijs en moeder van 2 kinderen in het speciaal onderwijs.


Ton Elias.Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden