Commentaar Raoul du Pré

Kabinet moet regie nemen nu veenweidegebied wegzakt op veel plekken

De drooglegging van het veenweidegebied loopt tegen haar grenzen aan. Het Rijk heeft hier een regierol.

Beeld ANP

Over de grens van coalitie en oppositie heen vinden GroenLinks en D66 elkaar in hun oproep aan het kabinet om niet toe te blijven kijken hoe het veenweidegebied op veel plekken wegzakt. Om de weilanden geschikt te houden voor de landbouw en de veeteelt verlagen de waterschappen daar nu voortdurend de waterstand, waardoor de veenbodem blijft dalen.

Op en rond het laagveen – in totaal bijna 10 procent van het Nederlands grondgebied – zijn daardoor problemen ontstaan die elk jaar nijpender worden. In steden als Gouda tast verdroging de fundamenten van huizen en gebouwen aan. Droogvallend veen zorgt voor verhoogde CO2-uitstoot. Weidevogels verliezen hun habitat. De veenafbraak verlaagt de waterkwaliteit, met negatieve gevolgen voor de groei van gewassen. Het enige voordeel van de verdroging is dat de weilanden begaanbaar blijven voor koeien en tractoren.

In de betrokken provincies en waterschappen staat het probleem hoog op de agenda, maar het Binnenhof gaat er tamelijk achteloos aan voorbij. Hier wreekt zich dat het Rijk de ruimtelijke ordening aan het begin van dit decennium heeft afgestoten. Het ministerie dat erop toezag werd zelfs helemaal afgeschaft. Dat is typisch iets voor de decentrale overheden, was de overtuiging van premier Rutte bij zijn aantreden in 2010.

Dat miskent dat zich in toenemende mate vragen aandienen die de provinciegrenzen overstijgen. Het grond­waterpeil in het westen kan alleen omhoog als de boeren daar pas op de plaats maken. Die willen daar best over meedenken, maar alleen als er compensatie tegenover staat. Of andere locaties waar zij wel vooruit kunnen.

Het is zo’n probleem dat vraagt om een landelijke visie op de inrichting van het land. Waar gaan we in de tweede helft van deze eeuw wonen, werken, boeren, vliegen en ­natuur beheren? Hoe benutten we de beperkte ruimte voor een groeiende bevolking zo slim mogelijk?

Wie begint met het grondwaterpeil, zal snel merken dat het een niet zonder het ander kan. De kabinetsreactie op de oproep van D66 en GroenLinks wordt daarom interessant. Neemt het kabinet de regie terug?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.