CommentaarRobert Giebels

Kabinet moet meer eisen stellen aan steun voor bedrijven

Stewardess van de KLM met mondkapje. Beeld Sabine Joosten / ANP

Het tweede steunpakket moet, in tegenstelling tot het eerste, gepaard gaan met langetermijnvoorwaarden.

Over drie weken eindigt de overheidssteun waarvan circa 110 duizend bedrijven met 1,8 miljoen werknemers en 340 duizend zzp’ers gebruikmaken. Bij dit eerste steunpakket van 10 à 20 miljard euro ging het in maart nog erom zo snel mogelijk geld te sturen naar alle acuut getroffenen van de coronacrisis.

De hoop was toen dat de kabinetsmaatregelen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, de economie slechts kort uit het lood zouden slaan. Omdat de fundamenten ervan solide waren, zo was de overtuiging, zouden economie, arbeidsmarkt en overheidsfinanciën weer snel terugveren. Die voorspelling legitimeerde het vrijwel ongereguleerd strooien met miljarden.

Nu blijkt de economie van Nederland toch kwetsbaarder dan gedacht. Het open karakter ervan is geen pre meer als de hele wereld terugvalt. Niemand heeft het nog over de gehoopte, korte conjuncturele dip. De vraag is nu vooral hoe groot de structurele schade aan de economie is.

Dat maakt een tweede steunpakket vanaf 1 juni noodzakelijk. Het zal wederom een reikwijdte hebben van drie maanden, maar de nieuwe overheidssteun kan niet meer het ‘koste wat het kost’-karakter hebben van het eerste pakket. Het tweede gaat vergezeld van voorwaarden waaraan de ontvangende bedrijven moeten voldoen.

Dat is verstandig, maar die voorwaarden moeten steviger zijn dan die waarmee het kabinet vooralsnog denkt te kunnen volstaan. Een bedrijf krijgt steun als het geen ­bonussen aan topmensen betaalt, geen dividend meer uitkeert aan aandeelhouders en geen eigen aandelen meer inkoopt. Logische, maar vooral symbolische eisen.

Beter zijn op de langere termijn gerichte voorwaarden. Denk aan de eis buffers aan te leggen in ruil voor bedrijvensteun. Ook is het legitiem te eisen dat een bedrijf belasting betaalt in het land waar de steun gegeven wordt, in plaats van dat het de wereld afstruint op zoek naar het laagste belastingtarief. Evenzeer is het geoorloofd met het oog op de Parijse klimaatdoelen steunvoorwaarden te verbinden aan een duurzamere bedrijfsvoering. ‘Van de nood een deugd maken’ is nu een beter uitgangspunt voor overheidssteun dan ‘koste wat het kost’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden