opinie peter van der knaap

‘Kabinet moet investeren in verkeersmaatregelen. Het aantal slachtoffers moet omlaag – dát was de prioriteit’

In 2018 zijn in Nederland 678 doden gevallen in het verkeer. Dat zijn er 65 meer dan in het jaar daarvoor, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek. Volgens directeur Peter van der Knaap van het SWOV Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid moet het kabinet met geld over de brug komen.

In 2018 vielen 228 fietsdoden, tweederde was tussen de 50 en 85 jaar oud. Beeld ANP

Verkeersveiligheid is voor dit kabinet prioriteit. Dat is niet zonder reden: het aantal verkeersdoden en -gewonden ontwikkelt zich de laatste jaren ronduit ongunstig. ‘Het aantal slachtoffers moet omlaag’, stelt het regeerakkoord uit 2017. Samen met brancheorganisaties, provincies, gemeenten en handhavende instanties belooft het kabinet in te zetten op de realisatie van het manifest Verkeersveiligheid: een nationale prioriteit.

In dat manifest, opgesteld door ANWB en dertig andere organisaties, wordt geambieerd een substantiële investering te doen in veiligere infrastructuur en beter onderhoud, met name op het onderliggend wegennet en de fietsinfrastructuur. Dat is van belang: van alle verkeersdoden valt ruim 80 procent op provinciale en – vooral – gemeentelijke wegen.

Het CBS meldde vorige maand dat het begrotingsoverschot in 2018 ruim 11 miljard euro bedroeg. Het Centraal Planbureau (CPB) houdt in haar ramingen voor 2019 en 2020 rekening met een forse ‘onderuitputting’. Dat betekent dat er minder geld wordt uitgegeven dan in de rijksbegroting is voorzien. In diezelfde rijksbegroting werd al een begrotingsoverschot voorzien, het vierde jaar op rij.

Tegenover de overschotten bij de rijksoverheid staan tekorten bij de lokale overheid. De rode cijfers van de lokale overheid bedroegen vorig jaar 0,7 miljard euro. De afgelopen jaren klonk met name vanuit gemeenten een roep om voldoende financiële middelen. Een deel van het geld is ook nog eens gereserveerd voor nieuwe taken in het sociale domein.

Grote ambities

De schaarste aan geld op gemeentelijk niveau is een risico voor het waarmaken van de ambities van het huidige kabinet. En die ambities zijn groot: in het nieuwe plan voor verkeersveiligheid van minister Van Nieuwenhuizen staat dat er in het jaar 2050 helemaal geen doden in het wegverkeer zouden mogen vallen. Een mooie doelstelling, die wel concrete maatregelen vergt.

Dit jaar wordt begonnen met een analyse van de grootste knelpunten op regionaal niveau. Dat is positief: het kan leiden tot gerichte verbeteringen. Op voorhand is al wel duidelijk dat veel wegen niet optimaal veilig zijn ingericht. Of het nu gaat om 30-kilometerzones, vrijliggende fietspaden langs 50-kilometerwegen of een ‘vergevingsgezinde’ inrichting van bermen: het kan allemaal veiliger.

Verkeersonveiligheid kost Nederland jaarlijks 14 miljard euro. De conclusie ligt dus voor de hand: investeer een deel van het overschot in concrete verkeersveiligheidsmaatregelen, te beginnen in de rijksbegroting voor 2020. Dat die investeringen lonend zijn, heeft het CPB berekend. Tegenover elke euro die ons land bij het laatste grootschalige offensief tegen verkeersonveiligheid investeerde (in de jaren ’00), stonden drie tot vier euro’s aan maatschappelijke baten. Ook louter financieel bezien is het geld dus goed besteed: zo groeien de overschotten in de toekomst nog verder. Toch is dat alleen maar meegenomen. Het gaat erom dat we ongevallen vermijden, de grote letsellast terugdringen en levens sparen. Het aantal slachtoffers moet omlaag, dát was prioriteit van dit kabinet.

Peter van der Knaap is directeur-bestuurder van SWOV Insituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.