Opinie Biënnale

Jury van de Biënnale heeft zitten slapen

Het Mondriaan Fonds zou zeventig voorstellen voor de Biënnale van Venetië hebben ontvangen, waaruit een jury de inzending van 2019 koos. Het Mondriaan Fonds geeft toe dat die inzending mislukte, maar steekt ten onrechte de hand niet in eigen boezem, meent kunsthistoricus Jhim Lamoree. 

Werk van Stanley Brouwn, wiens kunst toch niet op de Biënnale van Venetië te zien was.

De Nederlandse inzending voor de Biënnale van Venetië (Kunst, 26 mei) is een terugkerend ritueel waarvan het resultaat in bijna alle gevallen artistiek desastreus uitpakt. De meeste bezoekers aan het Nederlandse paviljoen lopen gillend weg. Dit keer is de inzending al mislukt voordat zij is gerealiseerd. Zelfs het voor de organisatie verantwoordelijke Mondriaan Fonds geeft die afgang toe, maar steekt niet de hand in eigen boezem. Arroganter wordt het zelden.

Zeventig (!) voorstellen ontving het Mondriaan Fonds, naar eigen zeggen, waaruit een jury een shortlist selecteerde en vervolgens de inzending van 2019 voor Venetië koos. Die bestond aanvankelijk uit drie kunstenaars van Surinaamse afkomstStanley Brouwn, Remy Jungerman en Iris Kensmil. Identiteit is volgens curator Benno Tempel, directeur van het Gemeentemuseum Den Haag, de verbindende factor tussen de kunstenaars met een zeer diverse artistieke productie. Midden in de modieuze roos!, zal de jury met de curator hebben gedacht.

Een onoverkomelijk probleem is dat Stanley Brouwn al een keer eerder, in 1982, een solopresentatie in het Nederlandse paviljoen op de Biënnale heeft gehad. Een kunstenaar voor de tweede keer naar Venetië sturen is tegen de regels. Maar afgezien van regelzucht is er een veel frappantere, inhoudelijke reden om deze inzending onmiddellijk te schrappen: de vorig jaar overleden Brouwn was virulent tegen alles wat met zijn biografie te maken had. Hij cijferde de vent radicaal uit de vorm. Die opvatting was een van de kernen van zijn kunstenaarschap. Hem voor het karretje van de identiteitspolitiek spannen, is onrecht doen aan zijn kunst.

Na de bekendmaking van de inzending wees de weduwe van Brouwn curator Tempel en de jury terecht, waarop het Mondriaan Fonds een persbericht deed uitgaan waarin staat dat de bijdrage van Stanley Brouwn komt te vervallen. Alsof er niets aan de hand is.

Geen woord over het feit dat de curator en de jury hebben zitten slapen. De inzending gaat gewoon door. Zonder Stanley Brouwn. Zo essentieel was zijn bijdrage kennelijk niet. Het concept van de curator blijkt zo stevig als elastiek.

Een blamage natuurlijk. Wat mij betreft hebben de curator en de jury zich gediskwalificeerd. De directeur van het Mondriaan Fonds, tevens voorzitter van de jury, die neem ik aan toeziet op de juiste procedurele en inhoudelijke gang van zaken, verzuimde zijn werk te doen.

In dat geval zou ik zeggen: een nieuwe ronde met nieuwe kansen. Op zijn minst zouden de (genomineerde) inzendingen opnieuw onder de loep moeten worden genomen. Het liefst door een jury die beter op de hoogte is, zeg maar gerust capabeler, dan de huidige. Of beter: schaf dat jury­systeem af dat de gemene deler alleen maar bevordert met de dood in de artistieke pot als resultaat. En kom met een inzending die op het internationale platform van Venetië een keer hoge ogen gooit.

Jhim Lamoree is kunsthistoricus en publicist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden