Jongeren bestrijden overlast door jongeren

Het vijfde Goede Idee: Jongeren in Den Haag helpen bij de bestrijding van overlast door andere jongeren.

Zie hier de hele Etalage voor Goede Ideeën van de Volkskrant

Overlast van jongeren staat hoog op de politieke agenda. In alle discussie daarover is weinig aandacht geweest voor wat jongeren zelf kunnen doen om overlast te verminderen.

Daarom riepen wij in de vorige aflevering mensen op voorbeelden te geven van projecten waarin jongeren het heft in handen namen. Plannen te over. Van avondklok tot wijkverbod. Maar plannen waarin de jongeren zelf een rol mogen spelen blijken zeldzaam.

Een uitzondering vormt het Stedelijk Mobiel Jongeren Team in Den Haag. Hier zetten ze jongeren in om de overlast door andere jongeren te bestrijden. De jongeren kennen de straatcultuur.

Drugsbaron

Fouad is 25, en heeft 21 maanden vastgezeten voor drugshandel. Zijn e-mailadres verraadt nog zijn verleden. Daarin zit het woord Klaas. Als we ernaar vragen moet hij lachen. Dan geeft hij toe dat hij vroeger Klaas werd genoemd, naar Klaas Bruinsma, de drugsbaron. Mitali (23) heeft maar liefst 4 jaar gezeten. Hij had een gewapende overval gepleegd. Beiden hebben radicaal gebroken met hun verleden. Ze dromen niet meer van easy money.

De jongeren op straat kennen de achtergrond van Fouad en Mitali. ‘Ze weten dat wij geen lieverdjes waren,’ zegt Fouad. ‘Daarom accepteren ze ons.’ Fouad en Mitali zien zichzelf als grote broers die jongeren op straat ervoor kunnen behoeden dezelfde fouten te maken als zij hebben gemaakt.

Het is de taak van Fouad en Mitali om jongeren die rondhangen in de Koningsstraat zover te krijgen dat ze binnenstappen in het buurthuis en hulp accepteren. De jongeren die op straat rondhangen, zijn tussen de 12 en de 25 jaar. Ze hebben problemen thuis, problemen op school, problemen met justitie. Ze hebben schulden. Fouad en Mitali houden ze voor dat ze een keus hebben. Ze kunnen het op zijn beloop laten, of er wat aan doen.

Vrijwilligers

Ze bieden de jongens hulp aan. Mitali: ‘Er was een jongen die twee weken moest zitten voor niet betaalde boetes. Wij hebben hem aangeboden te proberen die straf weer om te zetten in een boete.’ Jongeren die het aanbod van hulp accepteren, dragen Fouad en Mitali over aan reguliere jongerenwerkers in het Stedelijk Mobiel Jongeren Team.

‘We hebben een A- en een B-team,’ vertelt manager Seher Akyol. ‘In het A-team zitten mensen die zijn opgeleid voor jongerenwerk, in het B-team zitten jongeren die voornamelijk uit de doelgroep afkomstig zijn.’ Fouad en Mitali krijgen voor hun werk betaald, maar er zijn ook jongeren die het werk als vrijwilliger doen of als stage voor hun school.

Het B-team bestaat nu uit 11 jongeren. In de zomer zijn dat er meer, want dan werken ze veel op de boulevard in Scheveningen. ‘Er zijn dan altijd jongeren die zich spontaan melden om vrijwilliger te worden of voor een stage. Meestal is dat omdat wij een vriend of vriendin goed hebben geholpen met een baan of om weer naar school te gaan.’

De jongeren uit het B-team krijgen coaching en gaan weer naar school. Uiteindelijk kunnen ze ook in een A-team terecht komen. Het Stedelijk Mobiel Jongeren Team wordt ingezet op die locaties waar het reguliere jongerenwerk er niet in slaagt de boel in de hand te houden.

Succes

Eerst wordt zes maanden geprobeerd de overlast terug te dringen. Daarna wordt bekeken of een verlenging nodig is. Maar het is de bedoeling dat het werk weer wordt overgedragen aan het reguliere jongerenwerk. De politie is enthousiast over de aanpak. Het aantal klachten neemt af en het wordt stiller op straat.

Fouad en Mitali zijn nu zo’n vijf maanden aan het werk in de Koningstraat. Vanaf een uur of vier tot een uur of tien hangen ze op straat rond. Voor de buitenstaander zijn ze niet van de andere jongeren te onderscheiden. Fouad is weleens bijna gearresteerd omdat hij niet direct opkraste toen een agent hem beval om weg te gaan.

Overigens wordt goed samengewerkt met de politie. Ze hebben van het wijkbureau een top-15 gekregen van de jongeren die voor de meeste overlast zorgen. Zij kennen die jongens. Ze nemen die jongens mee naar kantoor.

Buurthuis

Mitali: ‘Sommigen van die vijftien gaan gewoon naar school. We proberen te zorgen dat er een paar zijn die het goede voorbeeld geven aan de anderen.’ Fouad en Mitali zijn er trots op dat ze een hele groep Antillianen zover hebben gekregen om elke maandagavond naar het buurthuis te komen. Ze maken dan muziek of spelen tafelvoetbal. Op het einde van de avond zijn ze moe en gaan ze meteen naar huis.

Door het informele contact is het ook mogelijk ze te helpen hun leven op orde te krijgen. Een probleem met zulke jongeren is wel vaak dat ze hun afspraken niet nakomen. Fouad gaat ze daarom, als ze een afspraak hebben met een officiële instantie, vaak ophalen op straat, op de plek waar hij weet dat ze rondhangen.

De grote vuurproef voor de aanpak van het Stedelijk Mobiel Jongeren Team is ‘de Oud en Nieuw’. Elk jaar worden in Den Haag dan tientallen auto’s in brand gestoken. Dit jaar gaan Fouad en Mitali tijdens de jaarwisseling de straat op. Ze moeten de jongeren weerhouden van het in de fik steken van auto’s.

Ze vertellen de jongens wat voor straf ze kunnen krijgen. Dat werkt, want zij weten als geen ander, dat het geen pretje is in de gevangenis.

De volgende aflevering (in januari) gaat over alternatieven voor de sociale werkplaats. Heeft u een goed idee dat zich heeft bewezen in de praktijk? Schrijf ons. betoog@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden