OpinieSchrappen centrale eindexamens

Jongens harder getroffen door schrappen centrale eindexamens

De centrale eindexamens gaan dit jaar niet door. De maatregel zal bij veel jongens dus niet in goede aarde vallen, betogen onderwijsonderzoekers Paul Bisschop en Jelle Zwetsloot. 

Geslaagd, dus de vlag met schooltas kan uit, al was er geen centraal examen voor nodig.Beeld Arie Kievit

En weer is daar een ingrijpende onderwijsmaatregel als gevolg van de coronacrisis: minister Slob deelde dinsdag mee dat de centrale eindexamens voor middelbare scholieren dit jaar niet doorgaan. Het schrappen van de centrale examens volgt op een reeks van eerdere onderwijsmaatregelen om de coronacrisis het hoofd te bieden. 

Scholen moeten nu op basis van behaalde resultaten in de bovenbouw (de schoolexamens) bepalen of leerlingen slagen. Een groot deel van die schoolexamens zijn op dit moment al gemaakt. Met andere woorden, de spelregels worden tijdens het spel veranderd. Leidt dit ook tot andere uitkomsten?

De cijfers spreken voor zich. Zo berekende de Onderwijsinspectie dat jongens op de havo in 2018 gemiddeld 0,1 punt hoger scoorden op het centraal examen dan op het schoolexamen. Meisjes scoorden gemiddeld juist 0,2 punt lager op het centraal examen dan op het schoolexamen. Ook op het vwo en het vmbo scoorden jongens ten opzichte van de schoolexamencijfers beter op het centrale eindexamen dan meisjes.

De maatregel zal bij veel jongens dus niet in goede aarde vallen. Al langer is bekend dat jongens ten opzichte van meisjes gemiddeld slecht scoren op de schoolexamens, om vervolgens te pieken in de cruciale examenweken en het resultaat daarmee op te trekken of op peil te houden. 

Voor meisjes pakt het schrappen van de centrale eindexamens gemiddeld juist gunstig uit: doorgaans presteren zij minder goed op het centraal examen dan op het schoolexamen. In een onderwijsstelsel waarin toch al vaak kritiek klinkt op de prestaties van jongens, leidt afschaffing van de centrale examens tot een oplopend prestatieverschil.

Dinsdagavond bij Op1 gaf minister Slob aan dat examenkandidaten die er slecht voor staan kunnen gebruikmaken van een beroep en eventueel een herkansing. Vooralsnog is nog niet duidelijk hoe dit verbandmiddel de positie van jongeren die gebaat zijn bij centrale eindexamens gaat versterken.

Hoewel de huidige crisis weinig ruimte biedt voor alternatieve oplossingen, is het belangrijk om oog te houden voor de langetermijneffecten en maatschappelijke consequenties van maatregelen. In dit geval ligt een knauw in de motivatie van gedupeerde jongeren (gemiddeld vaker jongens) op de loer, met als gevolg een achterstandspositie die mogelijk doorwerkt in het vervolgonderwijs en op de arbeidsmarkt.

Paul Bisschop is senior onderzoeker Onderwijs bij SEO Economisch Onderzoek, Jelle Zwetsloot werkt bij SEO als onderzoeker Arbeid & Onderwijs).

De centrale eindexamens gaan dit jaar niet door. Leerlingen kunnen hun diploma behalen op basis van hun schoolexamens. De laatste keer dat de eindexamens niet doorgingen was in het oorlogsjaar 1945

Eindexamenkandidaten over schrappen examens: ‘Wat is mijn diploma straks nog waard?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden