Column

Jonathan van het Reve: 'Een tikje bitchy, maar mij zou Bussemaker hebben'

Minister Bussemaker geeft vijf miljoen euro aan Nederlandse universiteiten om honderd extra vrouwelijke hoogleraren te benoemen. Een bedrag van niks natuurlijk, maar toch haalde zij er de voorpagina van de Volkskrant mee. En dezelfde avond zat ze bij Eva Jinek om er nog eens over te vertellen. Het gekke was alleen, dat Bussemaker in de krant noch op televisie uitlegde hoe het kómt dat Nederland het zo slecht doet, qua topvrouwen in de wetenschap.

Portretten van vrouwelijke hoogleraren van de Universiteit Leiden Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Uiteraard vertelde ze dat er weliswaar veel vrouwelijk talent rondloopt (ze staan te springen!), maar dat de wetenschap een mannenwereld is, waar vrouwen zich moeilijk naar binnen vechten. Hoogleraar Belle Derks - die door Eva Jinek werd aangesproken als 'professor doctor Belle' en meteen een vraag over haar ervaring als vrouw kreeg maar later zowaar een expert op dit gebied bleek te zijn - merkte nog op dat het van mannen doorgaans gewaardeerd wordt als ze goed voor zichzelf op komen, terwijl vrouwen die dat doen vaak als 'bitchy' worden gezien. Pijnlijk, maar waar.

Alleen: waarom zouden deze problemen alleen in Nederland bestaan? Onze positie ten opzichte van het buitenland is het favoriete argument van Bussemaker om in te grijpen, dus het ligt voor de hand om de verschillen te bestuderen. Worden Roemeense carrièrevrouwen nooit als bitchy gezien? Is de Slowaakse wetenschap geen traditioneel mannenbolwerk? Of ligt het toch misschien ook een klein beetje aan het feit dat je in Nederland serieus en goedbetaald werk in deeltijd kunt doen, en dat vrouwen daar gemiddeld veel vaker voor kiezen dan mannen, waardoor ze logischerwijs minder vaak de top van hun vakgebied bereiken?

Dat laatste zeggen economen altijd, en minister Bussemaker moet daar wel eens van hebben gehoord. Maar nee, deeltijdwerk is toch echt niet het probleem, benadrukt ze bij Jinek, 'want vrouwelijke hoogleraren werken net zo veel, en soms zelfs méér uren dan mannen'. Hm. Dus óf Bussemaker snapt oprecht niet hoe deeltijdwerk tot minder topvrouwen leidt, óf ze verdraait expres de werkelijkheid om de strijd lekker simpel te houden, zonder die lastige nuance dat vrouwen relatief minder zín hebben in dit soort werk. Ook het ethische probleem dat ambitieuze mánnelijke onderzoekers vanwege haar plan wat minder kans op het hoogleraarschap maken, wordt door Bussemaker (en Derks trouwens) afgedaan met de wonderlijke geruststelling dat de gekozen vrouwen heus ook heel goed zijn.

Het is de tragiek van de laatste, taaie stapjes in de emancipatie: de misstanden zijn klein en de strijd is eerder complex dan heroïsch. Maar juist omdat het zo moeilijk is, moet je niet de sympathie verspelen door het onrecht groter voor te stellen dan het is. Zeg gewoon: 'Sorry, mannen hebben het eeuwenlang makkelijk gehad, en nu mogen wij. Ik, minister Bussemaker, vind gelijkheid eventjes belangrijker dan rechtvaardigheid. Ambitieuze mannelijke wetenschappers hebben dus gewoon lekker pech.'

Een tikje bitchy, maar mij zou ze hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden