Column Sheila Sitalsing

Johannes Kramer liet alles lopen bij een handvol trekkers op de stoep

Er zijn dagen dat Johannes Kramer niet in de krant staat, maar nu even wel. Door het ganse land weerklinkt zijn naam: Johannes Kramer, gedeputeerde in het provinciebestuur van Friesland namens de Fryske Nasjonale Partij, belast met erfgoed, met de jacht, met het Iepen Mienskipsfûns, met breedband, met leefbaarheid, met Holwerd aan Zee. En met landbouw.

Het is een hoop, en het valt om de dooie dood niet mee om het overzicht te houden, en zo kon het komen dat de gedeputeerde het spoor bijster raakte in het stikstofdossier.

Eerst trok hij op met alle verzamelde provincies van het land, samen pal voor één stikstofnorm voor alle varkensboeren, pluimveehouders en melkboeren. Aan het begin van de week zette hij zijn handtekening onder de interprovinciale afspraken, halsoverkop, zonder veel overleg en zonder de implicaties te hebben overdacht of onderzocht.

Een belachelijk strenge norm, menen de getroffen boeren. Aan het eind van de week gingen ze verhaal halen bij Kramer: opstoppingen in de straat veroorzaken, paar trekkers slordig voor de deur parkeren, beetje boos doen, boeh roepen – de gebruikelijke bozeboerendingen.

Kramer schrok geweldig. Er waren mensen boos, ze kwamen naar hem toe, dat had hij nooit verwacht, het was de meest enerverende dag in zijn politieke leven, tekende de Leeuwarder Courant op. Prompt gooide hij de armen in de lucht en trok zijn handtekening in. De boeren geloofden het zelf ook niet helemaal toen ze weer op huis aangingen, duizelig van het razende tempo waarbinnen de gedeputeerde zich door de strohakselaar had laten halen.

Daar ben je dan al acht jaar provinciebestuurder voor, na een carrière als eerzaam gemeente-ambtenaar. Nooit in het volle licht gestaan, nooit op een podium voor een bomvol Museumplein een spervuur van volle bierblikjes geprobeerd te ontwijken, nooit jaar in jaar uit op straat om de 5 meter aangeklampt geweest door kiezers die iets van je moeten, nooit wekenlang kop van jut geweest op prime-time op de landelijke tv. Dát bedoelen ze in personeelsadvertenties wanneer ze om bestuurlijke competentie vragen: dat je de consequenties overziet als je ergens een handtekening onder zet, en dat je niet alles meteen laat lopen bij een handvol trekkers op de stoep.

Bibliotheken zijn er volgeschreven over onderhandelen. Over tot een vergelijk zien te komen met mensen die onredelijk zijn, of emotioneel, of allebei. Over gijzelaars lospeuteren uit handen van gewetenloze criminelen. Over dictators op andere gedachten brengen, of strijdende partijen verzoenen. Over een hoger salaris eruit slepen, of een lagere prijs. Over hoe de onderliggende partij zich naar boven kan manoeuvreren. En nergens staat geschreven: indien de tegenpartij een grote bek opzet, ga dan ogenblikkelijk jankend op de rug liggen met de pootjes in de lucht.

Het gevolg liet zich raden. Boerentriomfalisme alom. Balen stro door de lucht, trekkeroptochten in alle gewesten. Drenthe, Overijssel, Gelderland: allemaal gingen ze door de pomp. Groningen hield stand, maar daar zit dan ook René Paas, een bestuurlijk powerhouse die de onderhandelingstafel van alle zijden kent. ‘Het is een groot misverstand dat je door geweld je zin kunt krijgen’, legde Paas de boeren uit die zijn voordeur hadden ingeramd.

Buiten filmde het NOS Journaal een boer: ‘Ze zijn in Groningen heel moeilijk. In Friesland was het zomaar klaar.’

De boel in de fik steken om je gelijk te halen bij een bibberende bestuurder noemen we voortaan: even een Kramertje halen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden