OpinieVoorverkiezingen VS

‘Joe Biden moet niet te vroeg juichen’

De Democratische presidentskandidaat Joe Biden neemt een selfie met zijn aanhangers.Beeld AFP

Joe Biden is de winnaar geworden van Super Tuesday, de belangrijkste dag in de Democratische voorverkiezingen. Best opmerkelijk voor de 77-jarige oud-vicepresident die twee weken geleden nog door vriend en vijand was afgeschreven. Kunnen we spreken van de comeback kid?

Maarten Zwiers (Universitair docent geschiedenis en American studies aan de Rijksuniversiteit Groningen): ‘Comeback kid is misschien een wat vreemde benaming voor een politicus die al sinds de jaren zeventig onderdeel uitmaakt van het Washingtonse establishment, maar op Super ­Tuesday heeft Biden aangetoond dat hij nog steeds in staat is om belangrijke groepen kiezers aan te spreken: inwoners van de sub­urbs, bijvoorbeeld in Dallas en Houston (Texas), plattelanders en vooral zwarte kiezers. Biden heeft het goed gedaan in de zuidelijke staten, waar veel zwarte Amerikanen wonen.’

Bianca Pander (Amerikanist en partner bij campagnebureau BKB): ‘Ja! Biden is opeens van een zinkend schip een groot zeilschip met volledige bemanning en de wind in de zeilen geworden. In New Hampshire en Iowa was het allemaal vrij inspiratieloos, bij de bijeenkomsten waren een paar honderd man, in tegenstelling tot de vele duizenden bij Bernie Sanders. Bidens staf zag er ook wat uitgeblust uit, alsof ze wisten dat ze aan een dood paard aan het trekken waren. Het gesprek ging toen van: ‘Oké, laat die man nu maar naar South Carolina gaan en hopen dat hij het daar nog een beetje kan redden, zodat hij op een eervolle manier afscheid kan nemen.’ Maar hoe populairder Bernie Sanders werd, hoe zenuwachtiger het establishment. De context waarin de campagne zich afspeelt, is belangrijker geweest dan de inhoud, organisatie en energie van de campagnes. Na ­Bidens winst in South Carolina zag dat establishment dat er nog wind in de zeilen van Biden zat en verenigden ze zich achter hem om een blok te vormen.’

Zwiers: ‘Biden moet niet te vroeg juichen; dit is toch vooral ook een momentopname. Hij had al zijn geld gezet op South Carolina, waar hij het goed gedaan heeft. Daarna stopten Pete Buttigieg en Amy Klobuchar ermee en gaven hun steun aan Biden. In Texas heeft hij hulp gehad van Beto O’Rourke (en 60 procent van de zwarte stem). Kortom, dat Biden het goed gedaan heeft in het zuiden, verrast me niet. Bidens performance in Texas, Californië en Maine is wel opvallend, zeker omdat hij niet veel campagnegeld had en niet het grassroots­netwerk zoals Sanders. Biden verrast daar dus en het is tegelijkertijd een underperformance van Sanders. Deze valt deels te verklaren door de exit van Buttigieg en Klobuchar en gematigde stemmers die op het laatste moment hun steun aan Biden hebben gegeven.’

Elizabeth Warren verloor haar thuisstaat Massachusetts. Michael Bloomberg stopt na zijn slechte resultaten op Super Tuesday. Wordt het Bidens middle-of-the-roadboodschap tegen het revolutionaire elan van Sanders?

Pander: ‘Het wordt echt een richtingenstrijd binnen de Democratische partij: progressief vs. midden en ik vrees ook een beetje een intergenerationele strijd. Wie van de twee het uiteindelijk ook gaat winnen, ze moeten de hele partij achter zich krijgen om Trump te verslaan. Het wordt interessant om te zien welke beroemde Amerikanen en Democraten welke van de kandidaten gaat steunen.’

Lars Duursma (Communicatie-expert, voerde campagne voor Obama in 2008 en 2012): ‘Zowel Sanders als Biden lijken kans te maken tegen Trump, maar ieder van hen maakt een betere kans als zo snel mogelijk duidelijk wordt wie de definitieve kandidaat wordt. In 2016, met Hillary Clinton en Sanders, duurde de onderlinge strijd bij de Democraten te lang en was deze te negatief, wat ten koste ging van steun bij de landelijke verkiezingen. Sanders doet in zijn communicatie weinig moeite om de hand te reiken naar kiezers die het (nog) niet met hem eens zijn. Biden heeft een minder trouwe en enthousiaste achterban, maar is wel acceptabel voor een bredere groep gematigde kiezers.’ 

‘Er was de laatste dagen ook veel aandacht voor de soms merkwaardige versprekingen van Biden. Er wordt al snel de link met zijn leeftijd gelegd, voor een deel terecht. Maar deze gaffes zijn al decennialang Bidens handelsmerk. Bovendien is een onderschat element de enorme hectiek van de campagnetijd. In Nederland zien veel mensen al op tegen één optreden op een dag. Maar zeker de laatste weken bestond het leven van alle Democratische kandidaten uit soms wel acht events op een dag. Wat dat betreft zie je dat Trump het rustiger aan doet: die geeft weinig interviews en heeft zelden meer dan één optreden op een dag. En ook daar zie je de merkwaardigste versprekingen.’

Oud-vicepresident Joe Biden is de winnaar van Super Tuesday, de belangrijkste dag in de Democratische voorverkiezingen – of op zijn minst de morele winnaar.

Wat staat de Amerikaanse kiezers de komende maanden te wachten? Welke Democraat gaat proberen Trump van een tweede termijn af te houden? U leest het hier.

Hoe word je eigenlijk president van de Verenigde Staten? Dit is de weg die een nieuwe kandidaat moet afleggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden