Rondvraag

'Jesse Klaver moet eerst maar eens een toontje lager zingen'

De 29-jarige Jesse Klaver is de nieuwe fractievoorzitter van GroenLinks. Wordt hij de redder van links? 'Klaver heeft de potentie om links weer op de kaart te zetten.'

Jesse Klaver. Beeld anp

Peter Kanne, politiek onderzoeker bij I&O Research:

'Klaver naar voren schuiven is een goede zet. Hij is slim, fel en een aantrekkelijke kandidaat. GroenLinks moet zich niet alleen als groen profileren, maar zeker ook als links. Groen alleen is vooralsnog niet wat kiezers mobiliseert. Duurzaamheid is wel een 'unique selling point' maar daar gaat de partij niet van groeien. Ze hebben ook een scherp sociaal-economisch links verhaal nodig. In dat opzicht heeft Klaver zich goed geprofileerd. Hij was degene die bijvoorbeeld de Franse econoom Piketty naar de Tweede Kamer haalde. De uitdaging voor GroenLinks moet zijn om links weer op de agenda te krijgen. Ja, meer mensen stemmen nu rechts, maar als je naar de geschiedenis kijkt zie je dat het een golfbeweging is. Links zal straks weer opkomen.

Ik denk dat Klaver de potentie heeft om links weer op de kaart te zetten. Maar er zitten zeker ook risico's aan zijn kandidatuur. Hij is soms wat 'druistig' en kan dus soms iets te fel en onbezonnen over komen. Zijn jonge leeftijd zal daar mee samenhangen. Maar dat is ook aantrekkelijk! GroenLinks-kiezers zijn wat jonger dan gemiddeld en ze houden wel van wat eigenzinnigheid. Klaver zal zeker jonge kiezers aanspreken maar de vraag is of hij ook de middelbare en oudere kiezers voor zich wint. Hij zal aan gezag moeten winnen. Onder Van Ojik, Sap en Halsema is GroenLinks een redelijke en verantwoordelijke partij geworden. Een serieuze gesprekspartner. Van Ojik heeft dat op een wijze manier gedaan. Klaver moet zich hier nog bewijzen.

GroenLinks heeft een potentie van 10 tot 15 zetels. Nu hebben ze er 4. In die zin is het verstandig dat Klaver een grote ambitie uitspreekt. Hij probeert aan te haken op de kanteling in de samenleving waarbij er kritiek is op de grootschalige, op efficiency en winst georiƫnteerde productie en waarbij het burgerinitiatief centraal staat. Hij wil de gevestigde orde een poepie laten ruiken. Daarvoor moet je nou eenmaal grote woorden gebruiken.'

Peter Kanne. Beeld .

Nausicaa Marbe, columniste van De Telegraaf

'Toen ik Jesse Klaver tijdens zijn persconferentie zag, dacht ik: jongetje, ga jij eerst maar eens een toontje lager zingen. Hij is degene die de neo-marxistische-goeroe Piketty naar Nederland haalde. Het Marxisme bleek funest voor mens en democratie, het Pikettysme zal ook brokken maken. Het ongelijk van Piketty is sterker dan de hype. Als Klaver met gedweep met een goeroe GroenLinks groot wil maken, voorspel ik nu al een mislukking. Heel jammer van het sympathieke GroenLinks, dat ik graag liberaal en ruimdenkend zie.

Ook de manier waarop Klaver zich presenteerde was een egotrip, alsof hij net de Amerikaanse verkiezingen had gewonnen. Overigens had ik hem het sentimentele verhaal van het jongetje van eenvoudige komaf dat moest knokken al eens horen vertellen bij Pauw & Witteman. Zoiets maakt je nog geen betere politicus dan de advocatenkinderen van het Barleus waarop hij in die speech afgeeft. Zo'n uitspraak riekt naar sociale rancune, geen goede start. En roepen dat knokken de mentaliteit is waarop GroenLinks de politiek gaat veranderen, sorry, dat zou net zo goed een VVD-slogan kunnen zijn. Het is triest dat iemand van een slinkende partij die nooit regeringsverantwoordelijkheid heeft genomen, nu pretendeert de manier waarop politiek bedreven wordt te kunnen veranderen. Waarom heb je dat dan tot nu toe niet gedaan, Jesse? Die dociele knuffelbeer Bram zat je toch niet in de weg?

Zijn slogan 'dit kabinet reduceert alles tot een simpel rekensommetje' vind ik ongeloofwaardig. Zo simpel zijn die rekensommetjes als we het bijvoorbeeld over pgb's, de gezondheidszorg, de decentralisatie, de vazige afdrachten naar Europa hebben niet. Was het allemaal maar zo simpel, dan konden we snel zaken doen en verder praten over de waardigheid van de mens in een staat die dat respecteert.

Het wordt mij niet duidelijk over welke kentering hij het heeft, waar hij op in wil spelen. Ja, dat GroenLinks zonnepanelen wil en veel mensen dat ook aanspreekt is duidelijk. Maar hoeveel mensen willen voor 'groen' meer belasting betalen? Hiermee verander je Nederland niet. Hij heeft geen ongelijk als hij zegt dat er dingen moeten veranderen. Misschien moeten kabinetten iets langer regeren om werk deugdelijk af te kunnen maken, misschien moeten we naar een directere democratie, misschien moeten er nieuwe wetten komen tegen een corrupte bestuurscultuur. Als hij dat bedoelt, sta ik aan zijn kant. Maar hij zou toch in staat moeten zijn om in drie zinnen uit te leggen wat die status quo is waartegen hij strijdt? Jammer dat ik moet koffiedik kijken in algemene uitspraken die geen kippenvel bezorgen. Ik zou zeggen: Klaver, wees helder.'

Beeld Twitter

Ed Nijpels, voormalig VVD-politicus:

'Het is een meesterzet van GroenLinks. Als ik een marketingbureau zou hebben, was ik ook op Klaver uitgekomen. Als je kijkt naar zijn inhoud, zijn presentatie en het gemak waarmee hij de media te woord staat, kun je niet anders concluderen dan dat hij een uitstekende kandidaat is.

In redders geloof ik niet zo in de politiek. Redders heb ik altijd een kwestie van strenggelovigen gevonden. Maar ik denk dat menig partijleider een paar onrustige nachten achter de rug heeft. In ons huidige politieke bestel, telt iedere zetel. Met nieuw elan kan hij het verschil maken bij een toekomstige kabinetsformatie.

Ik was net 32 jaar toen ik fractievoorzitter van de VVD werd. Dat was ten tijde van het rampzalige kabinet Van Agt-II, dat in 1982 al viel voordat een regeringsverklaring in de Tweede Kamer was afgelegd. Dat kabinet heeft het maar acht maanden volgehouden, terwijl de bedoeling was dat ik het vak van fractieleider in de oppositie zou leren. Een paar weken na mijn aantreden moest ik dus campagnevoeren, tussen de mastodonten Van Agt, Den Uyl en Terlouw, die mijn vaders hadden kunnen zijn. Ik was het enige nieuwe gezicht. In dat jaar stemde zeventig procent van de jongeren tot 21 jaar op de VVD. We hebben toen 10 zetels winst gehaald.

Het belangrijkste is dat je als jongeling redelijk ontspannen blijft. Ik heb Jesse een paar keer gesproken, hij staat ontspannen in het leven. Nog een tip: vooral genoeg slapen.'

Ed Nijpels Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.