Column Murat Isik

Jeff Bezos, oprichter en baas van Amazon, is de grootste slavendrijver van de westerse wereld

De rijkste man op aarde is de grootste slavendrijver van de westerse wereld. Ik heb het over Jeff Bezos, oprichter en baas van Amazon, het Amerikaanse webwinkelbedrijf. Bezos’ vermogen bedraagt ruim 151 miljard dollar en is in de afgelopen twaalf maanden bijna verdubbeld.

Het gaat dus heel goed met Bezos en met Amazon, dat wereldwijd 560 duizend werknemers heeft en groeit. Met wie het een stuk minder goed gaat, zijn de werknemers van Amazon. Om precies te zijn: de mensen die in de enorme distributiecentra werken. Ze worden helemaal uitgeknepen om het bedrijf zo rendabel mogelijk te maken. Zo draaien ze diensten van soms wel 16 uur per dag, leggen ze op sommige werkdagen 24 kilometer af, terwijl ze slechts een pauze van een half uur krijgen. Voor een sanitaire stop hebben ze nauwelijks tijd. Een apparaat dat iedere werknemer draagt, houdt de productiviteit nauwlettend bij. Wie te lang wegblijft van zijn werkplek of een target niet haalt, krijgt een strafpunt. En wie zich ziek meldt –met of zonder doktersverklaring – krijgt eveneens een strafpunt. Zes strafpunten betekent ontslag. Een groot deel van de Amazon-medewerkers in de VS krijgt zo slecht betaald, dat ze alleen kunnen overleven dankzij voedselbonnen. Het is moderne slavernij in optima forma.

Onlangs verscheen het boek Hired van James Bloodworth die zes maanden undercover ging bij Amazon in Engeland. Volgens Bloodworth had het distributiecentrum waar hij werkte meer weg van een gevangenis. Hij zag met eigen ogen dat werknemers nauwelijks naar de wc durfden en vond zelfs een fles urine in het magazijn.

Bezos is natuurlijk niet zo rijk geworden doordat hij zijn werknemers beloont conform hun inzet, maar omdat hij een superkapitalist is in het land van het superkapitalisme. Dit gebeurt er als in een land nauwelijks nog vakbonden zijn en de regelgeving mede opgesteld wordt door het bedrijfsleven dat de kassen van politici gul spekt. De werknemers van Amazon probeerden iets aan hun positie te doen door het oprichten van werknemersverenigingen, maar alle pogingen daartoe werden door Amazon hardhandig gedwarsboomd.

Geconfronteerd met de ontevredenheid bij zijn werknemers, verklaarde Bezos in een recent interview dat hij heel trots is op de werkomstandigheden bij Amazon en op de lonen die het bedrijf betaalt. Bezos is een man van cijfertjes en data (hij studeerde informatica) en vindt dat alles altijd efficiënter, sneller en vooral met meer rendement moet. Hij wil daarom drones gaan inzetten om de bestellingen nog sneller te verwerken, alles om zijn klanten tevreden te stemmen, want dat is volgens Bezos zijn corebusiness. Als het kon, zou hij ongetwijfeld zijn werknemers in de magazijnen terstond vervangen door robots. Tot die tijd fungeren ze als machines die willoos uitvoeren wat een apparaat hun opdraagt.

Op Instagram volg ik sinds kort Bernie Sanders, de Democratisch socialistische politicus die twee stappen verwijderd was van het presidentschap van de VS en zo misschien iets had kunnen veranderen aan de deplorabele positie van Amerikaanse arbeiders. Sanders is een van de grootste critici van Amazon. Regelmatig plaatst hij filmpjes over de wanpraktijken op de werkvloer. Sanders’ handen jeuken overduidelijk, maar ironisch genoeg kan hij vooralsnog niet meer doen dan zijn ongenoegen uiten op Instagram, het speeltje van die andere superkapitalist: Facebook-baas Zuckerberg, al hanteert die juist een omgekeerd bedrijfsmodel vergeleken met dat van Amazon, namelijk je medewerkers goed behandelen en je klanten bedriegen door hun privédata te verkopen. En precies dát is het malicieuze verdienmodel bij het onbeteugelde kapitalisme: ergens moet er iemand uitgebuit worden of bloeden opdat er miljarden verdiend kunnen worden.

Meer over

Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.