Laat het stoppenFrank Heinen

Je zou de tandarts kunnen antwoorden, als die zuiger niet in je keel hing

null Beeld

Niet alle moderne verschijnselen hoeven we goed te keuren. Er zijn zaken waar we ons tegen kunnen, nee, móéten verzetten. Frank Heinen zou het willen hebben over het tandartsgesprek.

De voornaamste overeenkomst tussen de praktijk van mijn tandarts en veel televisiestudio’s is dat ze aan de rand van de stad liggen, zodat niet al te veel mensen last hebben van het gekerm. Ik weet wel: deze rubriek is er voor ‘moderne fenomenen’. De tandarts en Wat Daar Plaatsvindt, is geen ‘modern fenomeen’. Verre van. Maar ook ouwe koeien verdienen het om uit de sloot gehaald te worden. Het betreft wat ik hier voor het gemak maar even het ‘tandartsgesprek’ noem, maar mondhygiënistes en orthodontisten beheersen de kunst ook. Mogelijk worden er zelfs colleges over gegeven.

Het gaat zo.

Op een kwade dag moet je weer. Dubbelafspraak. Eerst de ‘periodieke controle’ en dan ineens door voor de ‘gebitsreiniging’ in de martelkamer ernaast. In de wachtruimte zijn sinds corona alle Donald Ducks en VT Wonens op het bijzettafeltje vervangen door een bits bordje waarop een mondkapje is afgebeeld. Het enige teken van niet-tandheelkundige beschaving bestaat uit een boxje, dat elk halfjaar de vraag beantwoordt wie er tegenwoordig nog Sky Radio luistert. Je wacht tot je geroepen wordt, neemt plaats in de stoel en laat je langzaam ondersteboven zoemen.

Ah kijk, daar is de plafondposter van de dansende olifanten weer.

‘Geen klachten?’ Nee hoor, geen centje pijn.

Ruim voordat het gezellig dreigt te worden, kondigt de tandarts aan ‘maar eens te gaan kijken’, op de toon van een loodgieter die zich elk moment in een beerput kan laten zakken. Je opent je mond, sluit je ogen en geeft je over aan het lot.

Eerst: het zuigertje. Dat hangen ze in je mondhoek. Op beroerde dagen wordt het zuigertje plots even een sproeiertje en is je gezicht bezaaid met druppels speekselwater. Alle betrokkenen doen alsof dit niet is gebeurd. Vervolgens maken de vishaak en het spiegeltje hun entree. Wat aftastend getik, inleidende beschietingen. Dan slaat de haak uit het niets toe. Ram! Krachtig wordt de punt in de ruimte tussen twee kiezen gedreven. Een hevig wrikken begint. Ongeveer zoals iemand die nodig naar de wc moet aan een klemmende achterdeur trekt.

‘Noteer: C2, sigma naar de D. Gravitas op blop E3.’

Een derde hand, van een uit het niets gematerialiseerde assistente (hoop je), verplaatst het zuigertje af en toe naar het puntje van je tong. Waarom? Geen mens die het weet. Er heeft in elk geval niemand hoorbaar om gevraagd. Zodra je slikt, neem je het zuigertje onherroepelijk mee je keel in. Kokhalzen, tranen over je wangen, rillingen over je rug. De hele stoelinstallatie beeft ervan. Boven je hoofd dansen de olifanten.

‘Alles nog in orde?’

Je zou daar op kunnen antwoorden, als die zuiger niet in je keel hing. Je zou knikken, als die haak niet tussen je kiezen kraakte. Je zou je ogen bevestigend kunnen sluiten, als je ze niet al had gesloten had, vanwege die kutolifanten.

Tot zover: het prettige gedeelte.

Nu volgt het tandartsgesprek. Terwijl de tandarts als een soort octopus met zes gereedschappen tegelijk je gebit periodiek controleert, volgen er vragen waarop alle aanwezigen het antwoord al wel weten. Over flosdraad, tandenstokers. Over foto’s waarvan onduidelijk blijft of ze medisch noodzakelijk zijn, of meer voor de heb. Over hoeveel koffie je drinkt, en de suikers in fruit. En heus, je wilt antwoord geven, maar iemand prikt steeds in je tandvlees, net zo lang en net zo diep tot het gaat bloeden, wat iets bewijst wat je niet kunt tegenspreken, vooral omdat er juist vier watjes in alle hoeken van je mond worden geschoven. Daarna worden er losjes enkele aanstaande handelingen omschreven, krijg je een plastic prop in je mond en wanneer je je ogen even opent, zie je hoe een instrument dat uit een autospuiterij afkomstig lijkt langzaam warmdraait.

Uit de verte klinkt een stem. ‘Zeg het vooral als ik moet stoppen.’

Je zou het doen. Als je kon. Dan maar langs deze weg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden