'Je weet niet wat er met zo'n opname gebeurt, dat voelt onveilig'

Tijdens een gesprek of het horen van een diagnose bij een arts vergeet de patiënt vaak een groot deel van de informatie. Een opname maken, bijvoorbeeld met de smartphone, kan daarbij helpen. Dat schreef minister Schippers van Volksgezondheid vandaag in een brief aan de Tweede Kamer. Maar is dat echt een goed idee?

Beeld anp

Hugo Hardema, huisarts in Herveld

'Ik vraag me af hoeveel waarde zo'n opgenomen gesprek na een huisartsbezoek heeft. Wat mij betreft komt de patiënt opnieuw langs en dan leg ik het nog eens uitleg, dan dat ze thuis op basis van een opname hun conclusies trekken. Aan zo'n geluidsfragment kun je geen vragen stellen. Ik adviseer mijn patiënten liever om iemand mee te nemen en nog eens met vragen te komen, dan komen we er meestal goed uit.'

Patiëntenfederatie NPCF

Een woordvoerder: 'Het is goed dat die mogelijkheid bestaat. Maar wij zeggen er wel bij: vraag het aan uw dokter, dat is wel zo netjes. Als patiënt heb je een vertrouwensrelatie met je arts, zet die niet op het spel door stiekem opnamen te maken.

'Wij adviseren patiënten al langer om bij zware gesprekken iemand mee te nemen. Om dat te doen bij een ingegroeide teennagel is overtrokken, maar in het geval van een gesprek waarbij je te horen krijgt of je wel of geen kanker hebt, of wel of niet onder het mes moet, is het handig om iemand mee te hebben die wat afstand heeft. Of je het gesprek dan opneemt of niet, is voor ons een bijzaak.'

Giliam Kuijpers, directeur Beleid bij artsenfederatie KNMG

'Wij zien meerwaarde in het opnemen van gesprekken tussen arts en patiënt als het in overleg gebeurt. Het kan helpen als iemand bijvoorbeeld heel emotioneel is of slecht Nederlands spreekt.

'Wel is het zo netjes om het van te voren te melden. Van artsen krijgen wij daar ook vragen over. Is het toegestaan bijvoorbeeld, en kan ik nee zeggen? Juridisch gezien mag het, dus dan kun je alleen stimuleren om het met elkaar te bespreken in plaats van stiekem opnemen. Op dit moment gebeurt er veel om het gesprek tussen arts en patiënt te verbeteren. Dit is daar een onderdeel van.'

Koen Mous, advocaat gezondheidsrecht bij Dirkzwager Advocaten

'Ik zou wel willen pleiten voor een minder sterke juridische positie van heimelijk gemaakte bandopnamen. Nu wordt de patiënt bijna gestimuleerd om het stiekem te doen; het heeft verder toch geen consequenties en wanneer het openlijk wordt gedaan bestaat de kans dat de arts bezwaar maakt.

'Bandopnamen worden steeds vaker stiekem gemaakt; dat merken we in de praktijk en horen we van artsen. Is het wenselijk? Ik denk het niet. Het stiekem maken van bandopnames ondermijnt de vertrouwensrelatie tussen arts en patiënt. Naar mijn mening zou die vertrouwensrelatie moeten gelden als een bijkomende omstandigheid, die maakt dat stiekem gemaakte bandopnames niet als bewijs kunnen dienen. Dat stimuleert de patiënt om de bandopnames in alle openheid te maken, in goed overleg met de arts.'

Patiënt: Jacob Jozee

Jacob Jozee ging door zijn rug en moest anderhalf jaar wachten op de juiste diagnose: een hernia. 'Na twee verkeerde diagnoses begon ik met het opnemen van de gesprekken met artsen. Ik vond het vervelend dat ik steeds verschillende verhalen hoorde, maar die bij een volgende arts of afspraak moeilijk kon navertellen. Het is zoveel informatie: als ik thuis kwam was ik de helft alweer vergeten.'

Johan Legemaate, hoogleraar gezondheidsrecht aan de UvA

'Een terecht advies van de minister. Patiënten vergeten veel van het gesprek met hun arts, dan is dit heel praktisch; iedereen heeft tegenwoordig een smartphone of tablet.

'Natuurlijk is het fatsoenlijk om toestemming te vragen. Maar doe je dat niet, dan is dat geen big issue. Ik vind het terecht dat de rechter daarbij geen onderscheid maakt. Bij een goed gesprek heeft een arts niet te vrezen van een opname. Onlangs nam ik zitting in een tuchtzaak waarbij een stiekeme opname als bewijsmateriaal werd gebruikt. De arts had geen toestemming gegeven. We hebben naar de transcriptie van de opname gekeken, maar de arts in het gelijk gesteld.'

David Con, psychiater

Heeft ook liever dat hij zijn patiënten nog eens langskomen dan zelf aan de slag te gaan met een opname apparaat. 'Als we straks alle gesprekken opnemen is de kans aanwezig dat instanties de gesprekken opvragen voor andere doeleinden, het verstrekken van een persoonsgebonden budget bijvoorbeeld. Je weet niet wat er met die opnames gebeurt, dat vind ik een onveilig idee.'

Een ander bezwaar van David Con is de vertrouwelijke sfeer van gesprekken. 'Patiënt en arts moeten er vanuit kunnen gaan het gesprek binnen de muren van de behandelkamer blijft.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden