Pro/Contra

'Je mag wel autorijden en stemmen maar je verdient 5 euro per uur'

PvdA, SP en GroenLinks willen de loonregels voor jongeren tussen de 18 en 23 jaar gelijk trekken met die van volwassenen. Nu krijg je vanaf 23 jaar het volwassen minimumloon. Dat zou vanaf 18 jaar moeten. Moet het minimumjeugdloon voor jong volwassenen worden afgeschaft? Ja, zegt Ron Meyer van FNV. Nee, zegt Tom Leijte van de JOVD.

Laura de Jong
null Beeld afp
Beeld afp

Ron Meyer, is vakbondsbestuurder FNV, initiatiefnemer Young & United:

'Als je 18 jaar bent, mag je autorijden, alcoholdrinken, 100 euro zorgpremie betalen, stemmen en gekozen worden. Maar toch krijg je maar de helft van het loon. We hebben het niet alleen over studenten met een bijbaan maar over 400 duizend werkende jongeren die nagenoeg fulltime werken en een minimumjeugdloon van 683,30 euro per maand krijgen.

'Veel mbo'ers zijn namelijk als ze 18 of 19 jaar zijn al afgestudeerd. Die hebben keurig binnen de lijntjes gestudeerd, hun studie op tijd afgerond, wat overigens voor de meeste ministers in het kabinet niet geldt. Neem Anneloes van 21 jaar, zij heeft mbo-mode gedaan en werkt nu al drie jaar voor 5 à 6 euro per uur. Niet iedereen is raketgeleerde. Als je fulltime werkt, moet je kunnen rondkomen. Het normale volwassen minimumloon is al geen vetpot, dat is al de bodem van het bestaansminimum. Je helpt jongeren niet, nee, je zet ze op achterstand.

'Daarnaast zet je de mkb'ers op achterstand. Vooral grote multinationals hebben voordeel van het minimumjeugdloon. Zo heeft McDonalds Nederland bestempeld als groeimarkt, ze maken een winst van 4 miljard, maar zestig procent van hun werknemers is onder de 23 jaar. Bij Ahold is negentig procent van de werknemers onder de 20 jaar. Zij maken een half miljard winst per jaar. Het business-model van deze multinationals is gebaseerd op lage lonen. De grote bedrijven zijn dus de profiteur. En als klap op de vuurpijl gaat de meeste winst naar de aandeelhouders in het buitenland. Dat geld verdwijnt dus uit onze economie. Mkb'ers hebben nauwelijks jeugdloners in dienst. De buurtdrogisterij run je met je partner en als je al personeel aanneemt is dat iemand die er al langer werkt en dus vaak geen jeugdloner meer is.

'Wat toen als een terechte bodem en verbetering werd gezien, is in ruim 40 jaar tijd een plafond geworden, een symbool van de race-to-the-bottom: lager, lager, lager. Ooit een schild voor jonge mensen tegen werkgevers, tegenwoordig een zwaard van diezelfde werkgevers richting alle werkenden en Mkb'ers. Het jeugdloon wordt nu misbruikt als ondermijning van het absolute bestaansminimum én als verkapte subsidie voor multinationals.

'Het is een mythe dat afschaffing van het minimumjeugdloon voor jeugdwerkloosheid zou zorgen. Dat is geroeptoeter. Het tegendeel is waar. Als je het minimumjeugdloon afschaft zorgt dat voor een toename van de consumptie. Jongeren hebben meer geld om uit te geven. Daarnaast blijft gelden dat de hamburgers moeten worden geflipt, de vakken moeten worden gevuld en de kleding moet worden opgehangen.

'Natuurlijk moet ervaring tellen. Als iemand meer ervaring in een functie heeft moet diegene natuurlijk meer verdienen. Maar dat is met het jeugdloon juist niet aan de hand. Yorrick van 21 jaar werkt al 3 jaar in een kledingwinkel, maar als ik als 33-jarige zonder ervaring in die kledingwinkel aan de slag ga, krijg ik meer loon dan hij. Oneerlijk.'

undefined

null Beeld vk
Beeld vk
Ron Meyer. Beeld RM
Ron Meyer.Beeld RM

Tom Leijte is voorzitter JOVD:

'Als je het minimumjeugdloon afschaft, ontstaat er een hoop jeugdwerkloosheid. Het CPB heeft dat ook berekend. Dat is heel logisch. Stel: je bent werkgever en je kunt kiezen tussen een werknemer met vijf jaar ervaring of voor iemand met nul jaar ervaring. Als ze allebei hetzelfde loon krijgen, kies je natuurlijk voor degene met de meeste ervaring. Alleen als de werknemer met nul jaar ervaring minder duur is, zou je overweging anders kunnen zijn. Het minimumjeugdloon zorgt er dus voor dat jongeren aantrekkelijk zijn op de arbeidsmarkt. Anders zouden ze thuiszitten. De FNV zou zich beter druk kunnen maken over de schrijnende werkloosheid onder ouderen, de jeugdwerkloosheid daalt immers sinds kort.

'Overigens zit een zeer ruime meerderheid van de jongeren niet op het minimumjeugdloon. Zo verdiende in 2012, midden in de economische crisis, slechts 16 procent van de jongeren tussen de 15 en 25 jaar een minimumjeugdloon. Veel werkgevers zijn dus in de praktijk prima bereid om meer te betalen. Daarnaast is het volwassen minimumloon het op twee na hoogste van Europa. Dat hoor je de FNV dan weer nooit zeggen. De vakbond heeft een vergrijsde achterban, daarom proberen ze nu met deze actie jongeren aan te spreken.

'Het is te eenzijdig om alleen naar het loon te kijken, je hebt er wat aan om werk te hebben, je doet ervaring op, je ontwikkelt je. Als werkloze is het veel moeilijker een baan te vinden dan als jeugdloner.

'Natuurlijk zorgt afschaffing van minimumloon niet voor meer consumptie. Een werkloze heeft niets te besteden. Ze denken dat werkgevers een oneindige pot in huis hebben. Het effect is beperkt en je laat de jeugdwerkloosheid stijgen. Dat zorgt juist voor tweedeling in de samenleving.

'Het is een fantasie te denken dat je op je 18de ineens zelfstandig en volwassen bent. Wat is het verschil tussen een 18-jarige en een 17-jarige? Waarom zit daar precies een waterscheiding? Je bent misschien voor de wet volwassen, maar je ouders hebben wel tot je 21ste een zorgplicht voor je. Het is daarnaast gebruikelijk dat 18-jarigen nog even wat langer thuis wonen. En als dat door omstandigheden niet kan, hebben we altijd nog ons sociale zekerheidsstelsel.

'Het minimumjeugdloon is daarnaast een stimulans om door te leren. Waarom zou je onderwijs blijven volgen als je meteen het minimumloon verdient? Afgestudeerde mbo'ers werken doorgaans niet als vakkenvuller of bij de McDonalds, zij verdienen gelukkig vaak boven het minimumjeugdloon.'

undefined

null Beeld vk
Beeld vk
null Beeld Tom Leijte
Beeld Tom Leijte
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden