column Rutger Lemm

‘Je gedraagt je als een kalfje dat voor het eerst de wei in mag: tegelijk superblij én superbang’

Rutger Lemm bekruipt het altijd rond deze tijd van het jaar, zo’n gevoel dat in het Engels ‘anxiety’ heet.

‘Je bent in een rare bui’, zegt mijn vriendin bij het ontbijt. ‘Hoezo?’, vraag ik met een kalme glimlach, waarvan ik me al snel realiseer dat het een maniakale grijns is. Ik scroll intussen verder door de lijst met ‘100 films die je gezien moet hebben voor je doodgaat’ – zo nu en dan maakt een helder ping­geluid duidelijk dat een van mijn vierendertig downloads voltooid is.

‘Je gedraagt je als een kalfje dat voor het eerst de wei in mag: tegelijk superblij én superbang.’ Ze heeft gelijk: gisterochtend was ik aan de ­ontbijttafel nog zo neerslachtig dat ik nauwelijks een gesprek kon voeren, nu wil ik haar opeens allerlei mooie liedjes laten horen. ‘Het is oké’, zucht ze. ‘Je hebt dit altijd rond deze tijd van het jaar.’

Het schijnt dat we liedjes in ons hoofd krijgen als we eigenlijk overbelast zijn: de herhalende muziek verdrijft alle gedachten, als een dweilmachine op de ijsbaan. De afgelopen weken zat mijn hoofd vol met kerstliedjes, maar er was nog een zinnetje dat maar terug bleef komen, uit het nummer Gekkenhuis van Opgezwolle: ‘Ik dacht dat het met mij wel goed ging/ Nu heb ik alweer last van moodswings’.

Deze tekst van de rapper Sticks (tevens verantwoordelijk voor de parel ‘Gooi je handen in de lucht/ Voor de stress in m’n rug’) vat perfect ­samen hoe het is om labiel te zijn. Juist als het al maanden prima gaat, net als ik denk dat ik ­eindelijk van die diepe dalen af ben: dan slaat het toe. Schijnbaar uit het niets. Ik moet ook vaak denken aan een tweet van comedian Marc Maron: ‘Why, anxiety? I was just sitting here.’

Het is eigenlijk jammer dat we in het Nederlands geen goede vertaling hebben voor het woord ‘anxiety’: de combinatie van angst, zenuwen en opwinding. Een algehele onrust.

Natuurlijk is het niet vreemd dat dit gevoel me altijd overvalt tijdens de overgang van december naar januari. De druk van de buiten­wereld is dan immens groot: laatste deadlines, sociale spanningen, goede voornemens. Vink ik bij mijn nieuwe zorgverzekering de optie aan waarbij mijn partner een uitkering krijgt als ik overlijd door een ongeval, of toch maar niet? En tegelijkertijd gebeurt er helemaal niets: het is koud, donker en stil. Je kunt alleen maar binnen zitten en angstig scrollen, terwijl je af en toe ­ opschrikt van een vuurwerkbom.

Iedereen weet ook dat het jaar eigenlijk in de zomer eindigt. Dan is alles omgekeerd: de druk neemt juist af en er gebeurt van alles. In september heb ik altijd volop nieuwe energie, in plaats van het katerige gevoel van die eeuwigdurende januarimaand.

Bij dezen nodig ik u dan ook van harte uit voor mijn Oud-en-Nieuwfeest op 31 augustus. Ik heb al zeker dertig films klaarstaan die je echt gezien móét hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden