Column Margriet Oostveen

Jawel, we gaan tegen heug en meug weer duurzaam leren zijn

In mijn onlineboodschappenmandje van bol.com ligt al heel lang de EcoSavers Showertimer Duck. Een douchetimer met extra vriendelijke uitstraling. Maar de EcoSavers Showertimer Duck is nog niet besteld, dat komt dan weer door alle verhalen over de slechtheid van het onlinewinkelen.

Dus nu douchen we hier nóg te lang. Ik zou de EcoSavers Showertimer Duck in een echte winkel kunnen zoeken, maar ik heb geen tijd (zin). En wat kost trouwens het warm houden van zo’n filiaal met open pui wel niet aan energie?

Showertimer Duck.

Het leven wordt kortom met de dag ingewikkelder. En nu Milieu Centraal deze week de campagne ‘Een dagje groen’ begon, met zestien ‘uitdagingen’ om duurzamer te leven, slaan ook nog eens de totale verwarring en wat ergernis toe.

De verwarring komt door de klimaatweetjes van Milieu Centraal. Kaas en andere zuivel zijn nu ook fout! schokkend, wanneer je als kind nog schoolmelk móest drinken (‘Drie glazen melk per dag!’)

En dan dit soort knowhow: ‘In februari is het milieuvriendelijker om andijvie uit Spanje te eten dan uit Nederland. De reis per vrachtwagen kost minder energie dan het produceren in de verwarmde kas’.

Wie onthóudt dat, terwijl men in de supermarkt net het welwillende hoofd staat te breken over een ‘vleesvervanger’?

De ergernis is, daar zijn we weer, uiteraard de schuld van de jaren zeventig. Wie in die tijd opgroeide in een links gezin ként de voornaamste duurzaamheidstips allang. Na het verschijnen van het rapport De grenzen aan de groei van de Club van Rome in 1972 werden wij kinderen stante pede weer in kriebeltruien gehesen, die nog maar net opgelucht waren uitgetrokken toen er centrale verwarming in huizen kwam. Nu ging de temperatuur weer omlaag. En ouders riepen de hele tijd ‘Deur dicht!’ en ‘Licht uit!’.

Wie toen toevallig in Brabant woonde, zoals ik, werd soms ook nog meegenomen naar een paar dorpen verderop om met modder bedekte ‘onbespoten’ wortels te kopen, of een vieze biodynamische biet. Dit bij het roemruchte De Kleine Aarde, in Boxtel, waar ze al in 1973 begonnen te experimenteren met alternatieve landbouw en duurzame energie. Al een jaar na de oprichting kwam koningin Juliana er op regenlaarzen aanbenen om het Bolhuis te inspecteren, de eerste klimaatneutrale woning van Nederland. De Kleine Aarde bedacht ook de biologische boerenmarkt en introduceerde als eerste in Nederland ‘de ecologische voetafdruk’.

Juliana bezoekt De Kleine Aarde.

Eind 2010 hielden ze ermee op om een faillissement te voorkomen, zodat de grond behouden bleef. Ze waren steeds meer educatiecentrum geworden, maar er waren minder leden omdat duurzaamheid nu overal hip was maar hip, dat waren ze bij De Kleine Aarde nou net niet.

Ik bel bij Milieu Centraal met Lara Peters, medeontwerper van de duurzaamheidscampagne. Zij vraagt: ‘De Kleine Aarde? Is dat niet een winkel in Nijmegen?’

Later begint het haar te dagen - Lara is 35 jaar. Haar ouders, die inmiddels een ecowijk in Breda hebben opgezet, hebben haar als klein meisje weleens mee naar Boxtel genomen, denkt ze.

In Boxtel staat het Bolhuis nu bijna op instorten. Patricia van Rooij neemt me mee de oude tentoonstellingsruimte in, nog volgestouwd met expositieborden: ‘Vlees: Mag het een onsje minder zijn?’

‘Die tóón hè’, lacht Patricia, als ze me luid hoort zuchten.

Het dak lekt. Met een kleine tachtig inwoners van Boxtel richtte Patricia een vereniging op om te ‘redden wat er te redden valt’, nu het verval definitief toeslaat. Zij werd voorzitter. Het Bolhuis moet een Bed & Breakfast worden.

Het eerste klimaatneutrale huis van Nederland nu.

En ze werken nu modern samen met negen ‘partners’, zoals bouwbedrijf Heijmans, waterschap De Dommel en een woningstichting. Er komen energie-neutrale woningen aan het terrein. En zes ‘field labs’.

Zo zal de Kleine Aarde uit de as herrijzen als een ‘kennis- en expertisecentrum op het gebied van duurzaamheid en circulaire economie’. Patricia grijnst. ‘Circulair, dat noemden we vroeger gewoon kringloop.’

En het mooie: ook zij groeide op in een dorp vlakbij. Maar haar ouders waren conservatieve Brabanders met een grondige hekel aan Toppop. Patricia ontdekte De Kleine Aarde pas twintig jaar geleden, toen ze in Boxtel ging wonen.

Toen ik allang fijne klimaatonvriendelijke dingen deed, bleek Patricia juist ‘een groene’ van nature te zijn. In 1996 vloog ze voor het laatst. Vlees eet ze al twintig jaar nauwelijks meer. En ze koopt bijna alles tweedehands.

Goede ideeën zijn vaak even-eens circulair. Dus hup met die CO2-belasting. En nu echt korter douchen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden