Column Sheila Sitalsing

Jaren keek het CDA naar de schoenpunten als er naar de associatie met Fidesz werd gevraagd

In de Volkskrant stond het afgelopen zaterdag nog best heldhaftig: ‘Aanval CDA op Orbán in Europese fractie’. Alsof onze eigen Annie ‘Schiet de wolf af’ Schreijer-Pierik, parel van het Europees Parlement, hoedster der boeren aller Europese landen, onbevreesd was afgestormd op Viktor Orbán, de man die ze in zijn thuisland Hongarije ook wel Viktator noemen, vanwege zijn problematische relatie met de democratische rechtsstaat. Alsof ze hem ‘pak aan’ had toegevoegd, terwijl ze hem had gezwiept uit de EVP, de Europese verzamelpartij waarin christendemocraten uit de hele EU, waaronder ons CDA, samenwerken in het Europees parlement.

Of nou ja, christendemocraten. Er zitten vreemde bedgenoten bij, zoals Fidesz dus, de nationalistisch-conservatieve partij van de Hongaarse premier Viktor Orbán. Dezelfde Orbán tegen wie vorig jaar het Europees Parlement een strafprocedure begon wegens het systematisch ondermijnen van de rechtsstaat. De Europarlementariër die het uitstekende onderzoek deed dat tot deze procedure leidde, Judith Sargentini van GroenLinks, is sindsdien een van de favoriete boksballen van Orbán en alle Hongaarse media die in zijn zak zitten.

Orbán en zijn Fidesz zijn al jaren bezig met het intimideren van rechters, het op een zijspoor zetten van ngo’s, het inperken van de academische vrijheid, het verspreiden van antisemitische complottheorieën en meer van dat soort onplezierige dingen. Een belemmering voor een lidmaatschap van de EVP was dat nooit. Want mede dankzij de zetels van partijen die mogelijk ooit op christelijke leest waren geschoeid maar in de loop der tijd hopeloos verstrikt zijn geraakt in een web van nationalisme en populisme kon de EVP haar positie als grootste en machtigste partij in het Europees Parlement handhaven. Fidesz brengt elf zetels mee.

Dat kun je opportunisme noemen, of realpolitik. Of je kunt je, zoals het CDA, beroepen op het leerstuk van de fatsoensoverdracht: juíst door Fidesz binnenboord te houden, te midden van keurige CDA’ers, zou je normen en waarden op de Hongaren kunnen overdragen. ‘In gesprek blijven’, ‘wederzijds begrip’, ‘Viktor is ons enfant terrible’ – het volledige arsenaal van de opportunist werd hierbij aangesproken.

Al jaren is Orbán van het padje af. Al jaren wordt de EVP aangesproken op het accommoderen van een antidemocraat. Al jaren keek het CDA naar de schoenpunten als er naar de associatie met Fidesz werd gevraagd.

Vorig jaar pas kwam er enige beweging. In de EVP, en in het CDA. Er waren wat inleidende beschietingen, er werd voorzichtig gerept van zorgen. Het CDA nam een resolutie aan waarin het voornemen stond om Fideszmensen ‘krachtig aan te spreken op hun verantwoordelijkheid’. Na jarenlang angstig weggedoken te hebben gezeten in het fietsenhok besluiten om de grootse bek van het schoolplein ‘krachtig aan te spreken op zijn verantwoordelijkheid’: thuis moesten we er een beetje om lachen.

Nu is er het vervolg: de christendemocraten uit België en Luxemburg lieten afgelopen week weten dat ze willen dat Fidesz wordt geschorst. Even later sloot het CDA zich hierbij aan, met de volgende koene woorden: ‘Het CDA ondersteunt de oproep van een aanzienlijk aantal EVP partijen om binnen de partij een discussie te starten over de positie van de Hongaarse Fidesz.’

Een discussie starten. Tot zover ‘de aanval’ van het CDA. Iets in die bewoordingen doet vermoeden dat ook straks, bij de verkiezingen voor het Europees Parlement, het CDA nog steeds zal hokken met Fidesz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.