Media inTurkije

Ja, Istanbul was ooit de hipste stad van Europa, maar nu nog?

Een toerismefilmpje ligt snel onder vuur op sociale media, ziet correspondent Rob Vreeken.

Beeld uit het YouTubefilmpje om jonge toeristen te trekken, waarop parodieën kwamen met de donkere kanten van het regime-Erdogan. Beeld
Beeld uit het YouTubefilmpje om jonge toeristen te trekken, waarop parodieën kwamen met de donkere kanten van het regime-Erdogan.

Hot, hip en happening: Istanbul!

Dat is min of meer de boodschap van de video die het Turkse ministerie van Toerisme een week geleden uitbracht om de grootste stad van Turkije internationaal te promoten. ‘Istanbul is the New Cool’, is de titel van het vrolijke filmpje van één minuut.

Nou, dat hebben ze geweten, daar op het departement. Op sociale media regent het smalende commentaren en ook enkele Turkse nieuwssites maken gehakt van de video. De kritiek, samengevat: van de stad wordt een veel te gunstig beeld geschetst en wat in de video wordt aangeprezen is een levensstijl die de conservatieve regering van president Recep Tayyip Erdogan de afgelopen jaren juist heeft proberen terug te dringen. De hypocrisie ten top. ‘Heel aardig allemaal, maar welk Istanbul is dit?’, vraagt iemand op Twitter. ‘Prachtige stad’, schrijft een ander. ‘In welk land?’

Highlights

Ondersteund met een opgewekt muziekje zien we hippe jongeren zich swingend langs de toeristische highlights van de stad bewegen: de Galatatoren, de bruggen over de Gouden Hoorn, het eilandje met de Meisjestoren, de beroemde moskeeën, de bazaars van Sultanahmet, de duizenden lichtjes van de metropool bij nacht. Een zwarte jongen met afrokroes buitelt een rondje streetdance, twee jonge vrouwen – wit en zwart – lijken zo als model uit de Vogue te zijn gestapt.

De critici sommen op wat er allemaal níét in de video is te zien en in enkele parodieën die al snel op YouTube verschenen wordt dat fijntjes in beeld gebracht. Met auto’s verstopte straten zijn wél te zien in filmpjes als Istanbul is the New Cool (Realistic One) en Istanbul is the New Cool (True Version). Op datzelfde vrolijke muziekje zien we in parken bivakkerende Syrische vluchtelingen. Ruziënde Turken. Hopen afval. Overvolle metrostations. Een vechtpartij. De Bosporus vol ‘zeesnot’, de gore substantie die het water in juni wekenlang bedekte.

Hel voor locals

‘Istanbul: hip voor toeristen, hel voor locals’, heet de beschouwing op nieuwssite Duvar van de Amerikaans-Turkse Kenan Behzat Sharpe. Hij beschrijft hoe de stad vijftien jaar geleden nog gold als ‘de hipste stad van Europa’ (volgens Newsweek). Kunstenaars, muzikanten, Erasmusstudenten, ondernemers, cineasten en toeristen kwamen erop af. ‘En het waren niet alleen buitenlanders die van de vibe genoten’, volgens Sharpe, die in Californië opgroeide en in diezelfde jaren naar de geboortestad van zijn moeder trok.

De omslag kwam met het doodlopen van de Gezibeweging in 2013. Alles wat Istanbul culturele energie gaf, liep te hoop tegen het conservatisme van de autoritaire Erdogan en zijn AK-partij, die de stad als hun hoogstpersoonlijke lego zagen.

Mislukte staatsgreep

Erdogan was sterker dan de tegenbeweging, en de mislukte staatsgreep van 2016 deed daar nog een schepje bovenop. Kritiek wordt sindsdien met repressie gesmoord, de gay pride wordt verboden, net als de jaarlijkse vrouwenmars op 8 maart. Vandaar de boosheid over de video. ‘Terwijl ons in de stad een conservatieve agenda door de strot wordt geduwd, wordt in het buitenland het beeld geschetst van een tolerante en hippe stad’, aldus Sharpe.

Toch heeft de auteur genoeg liefde voor Istanbul om de stad niet helemaal af te schrijven. ‘Dit betekent niet dat Istanbul niet hip is’, schrijft hij. ‘Mijn column gaat meestal over de inspirerende dingen in het nachtleven, de film en de muziek. De scene is nog vol creatieve, veerkrachtige mensen. Maar we moeten onthouden dat dit alles bestaat niet dankzij, maar ondanks de leiders van dit land.’

Rob Vreeken is correspondent in Istanbul.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden