Opinie

'Israël kan in deze oorlog nooit winnen'

Israël wordt afgeschilderd als Goliath die strijdt tegen David. Het omgekeerde is echter waar, schrijft Esther Voet. 'Waar Israëli's het leven als heilig beschouwen, vindt het bewind in Gaza de dood heilig.'

Qalandia, het beruchte checkpoint nabij Ramallah. Beeld afp

De directe aanleiding voor de huidige escalatie tussen Israël en de Palestijnen was een moord op drie Joodse tieners. Ook nu weer blijkt dat er een essentieel verschil zit in mentaliteit tussen Israël en Hamas. En die oorlog kan Israël niet winnen, omdat Israël steeds meer wordt afgeschilderd als Goliat die strijdt tegen David. Het omgekeerde is echter waar.

De afgelopen maanden en eigenlijk al jaren, regent het in Zuid-Israël raketten uit Gaza. Een paar weken geleden piekte die barrage tot een niveau dat het leven langs de grens volledig verstoorde. Israël moest wel reageren. Geen land ter wereld zou deze provocatie kunnen tolereren. Het gevolg, een oorlog tussen Israël en Gaza, is in meer dan een opzicht asymmetrisch. Hier staan geen twee legers tegenover elkaar.

Nee, het gaat over een zeer modern en gedisciplineerd leger dat in een overbevolkte omgeving vecht tegen splintergroeperingen die zich hebben ingegraven in een urbaan landschap. De risico's van zo'n oorlog zijn langzamerhand bekend. Israël heeft zich de afgelopen jaren op allerlei manieren gespecialiseerd in het uitvoeren van acties die zo min mogelijk burgerslachtoffers maken. Door precisiebombardementen, maar ook door van tevoren burgers te waarschuwen die zich bevinden bij een doelwit: via sms, telefoon en flyers. De reden is duidelijk. Israël wil zo min mogelijk burgerslachtoffers. Gedode grootmoeders, moeders en kinderen zijn verschrikkelijk, en door beelden daarvan komt het imago van het land nog meer onder druk te staan.

Transformatie van David naar Goliat
En laten we wel zijn, Israël is in de afgelopen decennia getransformeerd van een David naar een Goliat. De militaire successen van het volksleger zijn legendarisch. Diezelfde successen zadelden Israël sinds 1967 op met zogenoemd 'bezet gebied', waarmee het nu nog te kampen heeft. Het land is zo klein (nog geen tweederde van de oppervlakte van Nederland), dat het oorlogen liefst op grondgebied van de vijand voert. Het ging in 1973, toen er op Israëlisch grondgebied werd gevochten, immers bijna mis. In het geval van Israël gaat het dan niet om een gewonnen of verloren oorlog, waarna het de wonden kan likken en weer kan opbouwen, maar om het uitwissen van de hele staat. Probleem bij deze aanpak is, dat Israël in de publieke opinie altijd als agressor zal worden gezien. Ze vechten immers op andermans grondgebied.

Een Israëlische soldaat rust uit bij de zuidelijke Israëlische grens bij de Gazastrook. Beeld afp

In het geval van Gaza ligt het anders. Gaza is, in tegenstelling tot wat vaak wordt beweerd, niet bezet. Er staat geen Israëlische soldatenlaars op Gazaanse grond sinds de unilaterale terugtrekking in 2005. Vervolgens kwamen daar krachten aan de macht die maar één doel voor ogen hebben: de vernietiging van de staat Israël. Lees het handvest van Hamas erop na. En voor Hamas, een door de internationale wereld als terreurorganisatie erkende entiteit, zijn alle middelen geoorloofd, ook middelen die volgens het internationaal oorlogsrecht ongeoorloofd zijn. Al jaren schieten Hamas en vele andere groeperingen in Gaza, lukraak raketten af op Israëlische doelen met de intentie om zo veel mogelijk burgerslachtoffers te maken. Kijk bijvoorbeeld naar het grensplaatsje Sderot, waar mensen al jaren onder vuur liggen. Zelfs kinderspeelplaatsen zijn erop ingericht dat kinderen tijdens een alarm kunnen schuilen. Het is een wonder dat er de afgelopen jaren, en zeker ook nu de Gazaanse raketten bevolkingscentra bereiken tot aan het noordelijke Haifa, geen burgerslachtoffers zijn gevallen.

Alles als schuilkelder
Of, eigenlijk niet. Israël doet er alles aan om de eigen burgers zo veilig mogelijk te laten leven. Huizen, bushokjes, alles dient als schuilkelder. En dan is er nog de Iron Dome die ervoor zorgt dat raketten geen doel raken.

Wat staat daar aan Gazaanse zijde tegenover?

Wel, niets. In tegendeel. Hamas verspreidt pamfletten die burgers oproepen om als menselijk schild te dienen, hun leven op te offeren voor de goede zaak, het martelaarschap. En hier ligt de basis van de asymmetrische oorlogsvoering, want asymmetrisch is ook de mentaliteit.

Waar Israëli's het leven als heilig beschouwen, vindt het bewind in Gaza de dood heilig. Dus als er burgerslachtoffers vallen, verliest Israël en wint Hamas. Daar keren de david- en goliatrollen weer om, want de dood vinden is gemakkelijker dan het leven behouden.

Dit essentiële verschil in mentaliteit wordt in het Westen nog steeds niet gezien, en zo betekent elk militair succes verlies voor Israël.

Esther Voet is directeur Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI)

Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden