OpinieBaudet

Islam kan deel uitmaken van Baudets gedroomde renaissance

Thierry Baudet heeft alle redenen om in zijn ‘renaissance’ een plek in te ruimen voor de islam.

Thierry Baudet. Beeld ANP

Met de geestdrift van een strijdlustige imam sprak Baudet na de Provinciale Statenverkiezingen zijn luisteraars toe. Rob Vreeken constateerde evenwel dat Baudet in zijn 22-minuten-durende overwinningstoespraak niet eenmaal over de Islam sprak. Opmerkelijk voor iemand die wordt verweten een soort Wilders-light te zijn.

In zijn overwinningstoespraak had Baudet in één klap met dat imago kunnen afrekenen. Maar in plaats van een 22-minuten-durend stilzwijgen, had hij daarvoor expliciet een inclusieve boodschap moeten kiezen. Een gemiste kans. Want in tegenstelling tot de PVV zou Forum een bredere volkspartij kunnen zijn, waarbij ook de westerse Islam-tak zich thuis voelt.

Vergezocht? Misschien. Maar impliciet bood de toespraak daarvoor wel degelijk ruimte. Baudet had het over het belang van ‘nieuwe kruisbestuivingen’ en stelde met iedereen samen te willen werken. Ook in het recente verleden waren er aanleidingen voor optimisme. Baudet wilde Aboutaleb als minister van integratie en was eerder uitgesproken kritisch op Wilders. Baudet zei ervan overtuigd te zijn dat ‘in de hele islamitische traditie allerlei aanknopingspunten zijn voor een veel plezieriger interpretatie’ dan die ene duistere interpretatie van de Islam van Wilders. ‘Ik vind niet dat hij het positieve verhaal vertelt over waar hij naartoe wil. Het is niet inclusief,’ aldus Baudet.

Sterker nog: als Baudet daadwerkelijk staat voor de centrale boodschap van zijn toespraak, dan verwelkomt hij de Nederlandse moslims met open armen.

Die centrale boodschap was grofweg als volgt. 1. Ooit hoorde Nederland bij de grootste beschaving die de wereld heeft gekend. 2. Inmiddels staan we tussen de brokstukken van die beschaving. 3. Het is hoog tijd voor een wedergeboorte, voor het teweegbrengen van een renaissance.

Laten we aannemen dat daar een kern van waarheid in zit: wij westerlingen waren ooit groots, althans grootser dan nu - we maakten onder andere grootse kunst, muziek en architectuur - maar zijn thans in verval geraakt. Zelfs als ‘verval’ een al te groot woord zou zijn, zitten we om een wederopleving verlegen. China staat vol ambitie te trappelen om ons te overvleugelen. Die dreiging kan Europa niet het hoofd bieden als het intern verdeeld is. Baudets renaissance zou ook door de Europese moslimgemeenschappen kunnen - nee: moeten - worden voortgestuwd.

Bovendien: wat was dat voor grote beschaving, die beschaving waar Baudet naar terugverlangt? Op minstens een aantal punten vertoont die vandaag de dag meer gelijkenis met de levenswijze van de Nederlandse moslims, dan met die van een groot deel van de rest van Nederland. Denk aan de veel sterkere islamitische familiebanden en de islamitische afwijzing van het westerse individualisme, dat vereenzaamt en vulgariseert. Daar kan ‘de Hollander’ nog wat van leren. Ook wat architectuur betreft, waaraan Baudet toch zoveel waarde hecht, valt tegenwoordig iets voor onze islamitische medemens te zeggen. Google eens naar de in 2016 geopende ‘Westermoskee’ in Amsterdam. Wat je er verder ook van vindt, qua architectuur is het schitterend.

Mij zal moeten worden tegengeworpen dat op andere punten altijd al moeilijk overbrugbare verschillen hebben bestaan tussen de Islamitische en Westerse cultuur, ook toen het Westen nog ‘groots’ was. Dat klopt. Het zal ook niet gemakkelijk zijn om naar elkaar toe te groeien. Het zal met spanningen, botsingen en twist gepaard gaan. Maar we zullen wel moeten. Wie wil werken aan een nieuwe, grote Westerse beschaving, en tegelijkertijd aan de goede kant van de geschiedenis wil blijven, kan niet anders dan een plek vrijmaken voor de Islam.

Dit alles kan overigens prima samengaan met een restrictief immigratiebeleid, zoals Forum dat voorstaat. Een streng immigratiebeleid, en dat wordt veel te weinig belicht, is ook en misschien wel juist in het belang van de Nederlandse moslim. We hebben de belangrijke opdracht ervoor te zorgen dat Nederlanders met een Arabische of Turkse achternaam hier een gelijkwaardige positie verwerven. Dat kan slechts als geleidelijk wederzijds vertrouwen ontstaat. We moeten hier eerst een nieuwe familie creëren, waarvan de moslim volwaardig lid is.

In zijn overwinningstoespraak sprak Baudet over de volgende missie: ‘Het goede dat we in de wereld kunnen vinden, verbinden met onze oude wortels, en zo ons land weer laten bloeien.’ Ik zeg - en Baudet zal daarmee instemmen: ook in de islamitische wereld valt veel goeds te vinden.

Wat zou mooier zijn dan elkaar in positieve zin beïnvloeden? De westerling die de islamiet weer verbindt met die mooie culturele periode van vrijdenkers uit de islamitische geschiedenis, en andersom de islamiet die de westerling weer verbindt met de oude wortels, toen het leven nog voller en rijker was dan alleen het eigen individuele ik. A renaissance, indeed.

Baudet, doe in dat opzicht meer dan je nu doet! Blijf hoog opgeven over (de mooie kanten van) die westerse beschaving van weleer, die inderdaad verschrikkelijk mooie muziek, kunst en architectuur produceerde. Maar verwijs daarbij vooral ook meer dan eens naar het islamitische gouden tijdperk, die eveneens befaamde hoogtijdagen van de islamitische wetenschap en cultuur. Zodat ook de Europese islamieten mee kunnen dromen over die grote nieuwe Europese beschavingsfamilie die we samen moeten stichten.

Mike Soyer is advocaat en rechtsfilosoof

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden