ColumnPeter de Waard

Is winst van een vies woord een mening geworden?

In voetbal en verkiezingen is het allemaal zo simpel: het enige wat telt is de winst. Dat Ajax dinsdagavond als een krant voetbalde tegen een Deense ploeg waar bijna niemand tot dit seizoen van gehoord had, doet er niet toe.

Dat levert een aantal sneren van de analisten op, maar die zullen in de vergeetboeken verdwijnen, net zoals de complimenten die Ajax thuis tegen Liverpool kreeg, toen werd verloren. Uiteindelijk draait het om de uitslag. In de Amerikaanse democratie hangt winst niet samen met de meeste doelpunten maar met de meeste kiesmannen. Wie de meeste stemmen krijgt van het volk is slechts een voetnoot.

In het bedrijfsleven is daarentegen winst inmiddels een even leeg begrip geworden als visie. Bedrijven kunnen er alle kanten mee op.

Vroeger staarden beursanalisten zich vaak blind op de winst. De zogenoemde koers-winstverhouding - het aantal malen dat de winst per aandeel van een onderneming in de actuele koers paste - was bepalend voor een buy of een sell. Overgewaardeerde aandelen gingen de portefeuille uit. Ondergewaardeerde erin. Warren Buffett werd er een van de rijkste mensen ter wereld mee.

Maar nu wordt het winstcijfer steeds vaker met allerlei boekhoudkundige trucs gemanipuleerd. Te veel winst is niet goed, omdat aandeelhouders dan meteen de overwinsten gaan opeisen. Ze vragen om superdividenden of dringen aan op de inkoop van eigen aandelen. En de fiscus neemt een hap van die winst. Veel bedrijven proberen winst te vermijden, maar niet zo dat ze de aandeelhouders tegen zich in het harnas jagen, zodat het zittende management zijn eigen hachje moet redden.

Een politiek correcte winst - iets meer dan de markt verwacht - is ideaal. En dat is te bewerkstelligen door op- en afwaardering van voorraden, het al dan niet meerekenen van de winsten op lopende orders, de hoogte van afschrijvingen, het nemen van voorzieningen en het op- en afwaarderen van goodwill.

Er zijn ook allerlei soorten winsten: ‘onderliggende winst’, ‘aangepaste winst’, ‘operationeel resultaat’ en ebita (earning before interest, taxes & amortization - winst voor rente, belasting en afschrijving). Vroeger was winst een vies woord. Nu is winst een mening, zo wordt vaak gekscherend gezegd.

Woensdag maakte Ahold-Delhaize bekend dat de winst met 85 procent was gedaald. Maar dat werd niet veroorzaakt doordat het slechter zou zijn gegaan vanwege de coronacrisis of de onzekere uitkomst van de presidentsverkiezingen in de VS (Ahold is daar groot), maar alles met een pensioenvoorziening.

Inmiddels kijken beursanalisten liever naar de omzetontwikkeling, hetgeen net zo zou zijn als Derksen en Kieft hun meningen zouden baseren op balbezit en veldoverwicht.

Met de omzet valt minder goed te sjoemelen. Die groeide bij Ahold. En anders kan worden gekeken naar het geld dat daadwerkelijk in het laatje komt - de kasstroom. Geld is een feit. Ajax en Trump zullen dat beamen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden