Opinie

IS verandert van tactiek

Interne spanningen in de regio verhinderen een gecoördineerde strijd tegen IS. De VS moeten nauwer met Iran samenwerken.

Gevechten met IS bij Sirte. Beeld afp

IS heeft zijn krankzinnige bloeddorst uitgebreid met zelfmoordaanslagen in Bagdad zondag die meer dan 200 mensen hebben gedood, de dodelijkste aanslag sinds de door de VS geleide invasie in 2003. Maandag waren er drie kleinere aanvallen op de Saoedische steden Jeddah, Medina en Qatif, die ook op conto staan van IS. Recent geweld in Turkije en mogelijk dat in Bangladesh wijzen op een aanpassing in de tactiek, nu IS op de slagvelden tegenslagen oploopt. De door de VS geleide coalitie heeft 20 procent IS-gebied in Syrië en 47 procent in Irak heroverd.

De aanslagen tonen een vijand die geraffineerder is dan Al Qaida, en een wereldwijd netwerk aan operaties voedt, in het Westen incluis. Bombarderen is niet de enige oplossing. Beter inlichtingenwerk, gecoördineerde acties om terroristen te vinden voor ze toeslaan en betere strategieën om extremistische propaganda te ontkrachten, zijn nodig. Maar het probleem is dat spanningen tussen landen in de regio een gecoördineerd antwoord op de IS-dreiging verhinderen. De aanval op de luchthaven van Istanbul zou Turkije ervan moeten doordringen meer betrokken te zijn bij de strijd tegen, vooral in Syrië.

De Amerikanen moeten nauwer samenwerken met Iran, de voornaamste sjiitische natie, tegen IS. Iran veroordeelde dinsdag zowel aanslagen tegen zijn soennietische rivaal als tegen sjiitische moslims en riep op tot een gezamenlijke actie tegen terrorisme.

De verstoorde relaties tussen Iran en Saoedi-Arabië hebben een coherent regionaal antwoord op IS, die beide regeringen wil destabiliseren, ook ondermijnd. Experts zeggen dat IS zwakker zal worden nu het meer terrein verliest. Maar zelfs dan zal IS zonder twijfel her en der aanslagen blijven plegen. Als de Iraakse premier en andere leiders hun volk willen beschermen, dan hebben ze de steun van de soennitische bevolking nodig, die gemarginaliseerd blijft en ontvankelijk is voor IS-propaganda. De Iraakse leiders slagen er maar steeds niet in dat aan te pakken.


Jihad in Saoedi-Arabië

Het is voor de VS van vitaal belang dat het de Saoediërs steunt in de strijd tegen IS. Anders komen ook de hervormingen in gevaar.

De wereldwijde jihad heeft een bijna dagelijkse reeks bomaanslagen maandag uitgebreid met drie bomaanslagen in Saoedi-Arabië. Dat kan nauwelijks een incident genoemd worden. IS en andere jihadisten zouden niets liever doen dan het pro-Amerikaanse Huis van Saoed vernietigen en de heiligste plaatsen van de islam innemen.

Het meest alarmerende is de aanval op de 'Moskee van de Profeet', waar Mohammed begraven zou liggen. De legitimiteit van de Saoedi's berust op het veiligstellen van de heilige plaatsen. Een succesvolle aanslag kan twijfel aan dat vermogen oproepen, waardoor inwoners zich kunnen keren tegen de moderniseringspogingen van kroonprins Mohammed bin Salman, die de rol van religie in het dagelijks leven tracht te matigen. Dat betekent dat Riyad de antiterreurinspanningen moet versterken en een einde moet maken aan de langdurige steun aan extremistische predikers en religieuze scholen, binnen en buiten het koninkrijk. Maar het zal ook nauwe samenwerking vragen met en steun van de VS, waarvoor het van belang is dat het Huis van Saoed dat zich hervormt aan de macht blijft. De schade repareren die de regering-Obama aan de relatie heeft toegebracht, dient een prioriteit te zijn voor de volgende president.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden