Is SHV een familiebedrijf of een familiespeeltje?

Ooit nam Annemiek Fentener van Vlissingen (57), nu president-commissaris van SHV, haar kinderen in een maxicosi mee naar een aandeelhoudersvergadering. Het was niet alleen een bewijs dat gezin en carrière mooi zijn te combineren. Het was ook een signaal dat ze afkomstig was uit een familiebedrijf waar de kinderen het zakendoen met de paplepel werd ingegoten.

Ze was ook voorbestemd ooit de scepter te gaan zwaaien in het bedrijf dat door haar overgrootvader onder de naam Steenkolen Handels Vereniging (SHV) was uitgebouwd tot een machtige handelsonderneming in fossiele brandstoffen die de familie onmetelijke rijkdom bezorgde. Haar eigen vader Frits en oom Paul Fentener van Vlissingen wisten tijdig de omslag te maken en begonnen onder meer met de groothandelsketen Makro.

Toen Paul Fentener van Vlissingen in 2005 opstapte - hij is inmiddels net als Frits overleden - gaf Annemiek echter niet thuis, hoewel ze daar, met een studie bedrijfskunde, een bij de nu in opspraak geraakte studentenvereniging Vindicat gecreëerd netwerk en de dagelijkse praktijk bij enkele dochters, zoveel bagage voor had. Ze koos voor de positie van president-commissaris. Op afstand. Ook de andere telgen besteedden de dagelijkse besognes liever uit aan aan professionele managers die vaak maar korte tijd aanbleven.

Dat het OM nu twee van de SHV-dochters - technisch onderdelenfabrikant Econosto in Capelle en het in 2016 al verkochte bergingsbedrijf Mammoet - verdenkt van corruptie zal daar mogelijk mee te maken hebben. De familie houdt nog wel een vinger aan de pols, maar de dagelijkse activiteiten onttrekken zich aan het oog. En dat geldt zeker voor de activiteiten in landen als Mauritanië, Irak en Saoedi-Arabië waar orders vaak alleen met smeergeld kunnen worden binnengehaald.

Justitie zoekt nu uit wie hier allemaal van wist - binnen de directies van de dochters zelf en mogelijk ook binnen de moedermaatschappij. De vorige ceo van SHV, Stephan Nanninga, werd twee jaar geleden al vervangen om toen mysterieuze redenen. Onduidelijk blijft of Nanninga alleen als verantwoordelijke man zijn biezen moest pakken of ook de praktijken met de mantel ter liefde bedekte. De familie wilde snel schoon schip maken.

Maar de Fenteners van Vlissingen zouden zich ook achter de oren moeten krabben. SHV portretteert zich graag als het grootste familie-bedrijf van Nederland. Maar eigenlijk zijn de familie-aandeelhouders allang ondernemer-af. Ze beginnen zelf geen nieuwe activiteiten. Ze zijn handelaren in bedrijven die als los zand aan elkaar hangen en net als Mammoet worden aangekocht om weer te worden verkocht.

Belangrijkste onderdeel van SHV is het opkoopfonds NPM, dat vorig jaar met de verkoop van Vanderlande het overgrote deel van de winst binnenhaalde.

SHV is een familiespeeltje en cashcow - zij het te groot om vanuiteen maxicosi aan te pakken.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.