De Kwestie Peter de Waard

Is ook Macron bang onder de guillotine te eindigen?

Macron zou voor een keer de Britse premier May moeten volgen.

‘Winston Churchill zei dat ‘de publieke opinie niet bestaat, alleen de gepubliceerde opinie’. En zijn verre voorganger op Downing Street Robert Peel noemde de publieke opinie een mengeling van dwaasheid, zwakheid, vooroordeel, eigenzinnigheid en willekeurige meningen van krantencolumnisten. Toen Thatcher in 1980 door haar eigen partij werd aangevallen over protesten tegen haar liberalisering, sprak ze de legendarische woorden: ‘Your turn if you want to, the lady’s not for turning’ .

Politici doen er goed aan zich zo weinig mogelijk aan te trekken van het volk en vooral hun eigen overtuiging te volgen.

Maar de meeste politici zijn daar niet echt goed in. En Franse al helemaal niet. Sinds Lodewijk XVI lijken ze te vrezen dan onder de guillotine te eindigen. Zelf de autocratische De Gaulle kroop in zijn schulp toen de studenten in mei 1968 in opstand kwamen en trad drie jaar voor het einde van zijn ambtstermijn af.

Macrons voorganger, de socialist François Hollande, voerde na zijn verkiezing in 2012 een zogenoemde rijkentaks in van 75 procent voor inkomens boven een miljoen euro.

Maar nadat acteur Gérard Depardieu de benen nam, middenstanders die hun zaak wilden verkopen protesteerden en de voetbalclubs zeiden hun beste spelers te verliezen, zwakte hij het plan af tot niets. De gepubliceerde opinie zei dat het tarief niet meer van deze tijd was. ‘Frankrijk wil zijn rijken terug’, schreven de kranten.

Hollande werd er zo impopulaire mee dat hij zich niet eens meer verkiesbaar durfde te stellen. Het baande de weg voor een nieuwe president die het allemaal anders zou doen. En met een monsterzege op alle fronten kreeg hij carte blanche. Maar nu dreigt hij de impopularireit van Hollande te evenaren.

Slechts heel even zette hij de hakken in het zand toen er in Parijs een protestbeweging uit het niets kwam. Maar nadat ze een keer de boel kort en klein hadden geslagen is de ecotaks opgeschort, precies op het moment dat de hele wereld in paniek lijkt over het niet halen van de vastgestelde CO2-reductie. De paradox is dat het Verdrag van Parijs nu juist in Parijs wordt ondermijnd.

Macron zou beter moeten weten. Fransen (boeren, arbeiders) demonstreren graag. Meestal keren ze zich tegen marktwerking en eisen dat hun president en regering hun bestaanszekerheid zal garanderen via een minimum melkprijs of levenslange banen.

Net als de deelnemers aan de mei-betogingen van 1968 of de occupy-beweging na de kredietcrisis zijn de gele hesjes een allegaartje. Alleen zat aan die twee vorige bewegingen nog iets van antikapitalistisch idealisme. Wat de gele hesjes (gilets jaunes) willen, is totaal onduidelijk – behalve dat ze goedkoop de tank van hun nieuwste Renault willen volgooien.

Macron zou voor een keer de Britse premier May moeten volgen. Zij heeft, zo blijkt, van haar verre voorgangers geleerd zich niets van de publieke opinie aan te trekken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.