Column Peter de Waard

Is ‘Mister Jim’ weggepest of laat hij de boel in de steek?

De Wereldbank geldt als de machtigste organisatie op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. En de hoogste baas Jim Yong Kim( ‘Mister Jim’) staat daarom hoog op de lijst van machtigste mannen in de wereld.

Maar inmiddels is de Amerikaan tot de conclusie gekomen dat hij als manager van een privaat investeringsfonds toch meer kan doen voor de noden van de Derde Wereld en het klimaat dan als president van de Wereldbank.

Twee jaar na zijn herbenoeming en drie jaar voordat zijn termijn afloopt stapt hij abrupt op. Hij laat hiermee niet alleen de mensen in de steek die zo geijverd hebben voor zijn herbenoeming, zoals minister Dijsselbloem, maar stort het instituut ook in een leiderschapscrisis.

De Amerikaanse president Trump zal het recht opeisen een opvolger te benoemen, omdat de Wereldbank sinds de oprichting traditioneel door een Amerikaan wordt geleid, net zoals het IMF door een Europeaan. En iedereen die zich zorgen maakt over wereldwijde armoede, vluchtelingenstromen, klimaatverandering en epidemieën houdt zijn hart vast wie dat zal zijn.

Opkomende landen als China, India en Brazilië zullen de functie opeisen, waardoor het opvolgingsproces wordt bemoeilijkt. De stap van Mister Jim lijkt onbegrijpelijk. Als hij zijn termijn tot zijn 62ste had uitgezeten, hadden de VS mogelijk een andere president gehad. Over de echte reden van zijn vertrek kan alleen worden gespeculeerd. Mogelijk is hij weggepest door Trump die weinig van de Wereldbank moet weten, laat staan van de man die nog door zijn voorganger Barack Obama als topman was geselecteeerd. Mister Jim heeft veel gedaan om het imago van de Wereldbank op te poetsen – juist bij de landen die er zo graag een beroep op doen.

De Wereldbank werd samen met het IMF in 1944 opgericht (de beroemde econoom John Maynard Keynes was een van de geestelijke vaders) om meer stabiliteit in de wereld te creëren. Het instituut moest verarmde landen met zachte leningen helpen een nieuwe infrastructuur op te bouwen waarmee ze welvaart konden creëren.

Frankrijk kreeg in 1946 de allereerste lening van 250 miljoen dollar. In de jaren zeventig en tachtig ontstond forse kritiek op de Wereldbank omdat ze als voorwaarde voor leningen aan ontwikkelingslanden structurele aanpassingen eiste, bezuinigingen die vaak ten koste gingen van de allerarmsten.

Onder Jim Yong Kim is de Wereldbank weer een voorvechter van de allerarmsten geworden. Hij ijverde continu voor het uitbannen van de extreme armoede in 2030 en heeft daarbij belangrijke stappen gezet.

Het lukte hem het kapitaal van de Wereldbank te v erhogen, waardoor in 2018 67 miljard dollar aan kredieten kon worden verstrekt. Er kwam ook een fonds van 200 miljard die ontwikkelingslanden moet helpen de CO2-uitstoot te verminderen.

Als Mister Jim door de kolenboer in Washington is weggepest, kan hij dat beter gewoon zeggen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.