Is luiheid een goede eigenschap voor een baas?

Beeld de Volkskrant

Het grootste probleem van een salarisverhoging van 2 naar 3 miljoen euro is dat topmanagers er ook nog eens 50 procent harder voor gaan werken. En daarmee wordt het paard achter de wagen gespannen.

'De enige goede manager is een luie manager', stelt Martin Waaijer in zijn boek De Luie Manager dat deze maand is verschenen. Hij was jarenlang manager bij bedrijven als Océ en SKF en is nu directeur van zijn eigen organisatiebureau Convolo. Managers zouden liggend in een hangmat moeten nadenken, of met koffie of een borrel moeten bijkletsen met hun personeelsleden.

Vorig jaar verdiende de baas van een in de AEX opgenomen bedrijf gemiddeld 1,06 miljoen euro, zo stond zaterdag in het jaarlijkse overzicht van de Volkskrant. Drie verdienden zelfs meer dan 10 miljoen.

En hoe hoger de salarissen, hoe groter de kans dat het controlfreaks zijn die zich bemoeien met het dagelijks werk van hun personeel, waar ze geen verstand van hebben.

De Chinese filosoof Lao Zi merkte op: 'Slechte leiders worden veracht, goede leiders worden geprezen. Maar grote leiders zijn onzichtbaar, zodat het volk denkt het zelf gedaan te hebben.' Toen Henry Ford werd geadviseerd van de twaalf topmanagers degene te ontslaan die altijd met zijn voeten op tafel naar het plafond staarde, zei hij: 'Die man heeft vorig jaar iets bedacht wat 1 miljoen dollar bespaarde. Toen zat hij ook zo.'

De meeste topmanagers denken dat hun personeelsleden niet doen wat ze is opgedragen en vinden het vervolgens raar dat medewerkers geen verantwoordelijkheid nemen en slachtoffergedrag vertonen.

Managers zouden ervan uit moeten gaan dat medewerkers zelf kunnen nadenken, hun vak verstaan en zelfstandig de beste beslissingen nemen. Ze zouden ook niet zo veel tijd moeten steken in zinloze rituelen als vergaderen en beoordelingsgesprekken, waarbij ze hun ondergeschikten 'via opgelegde key performance indicators accountable maken en onder druk zetten'.

Organisaties zouden veel beter functioneren als de deterministische of planmatige benadering, zoals Waaijer het noemt, plaatsmaakt voor een darwinistisch model, waarin rekening wordt gehouden met onzekerheid en veranderende omstandigheden. 'De natuur werkt niet volgens een draaiboek, maar past zich steeds aan de omstandigheden aan. De beste managers waken over de randvoorwaarden waarbinnen het personeel het best kan improviseren. Ze zijn visionairs die over de toekomst nadenken en aftasten wat het personeel vindt', schrijft Waaijer.

Uit onderzoek van Hay Group, een van 's werelds grootste organisatie-adviseurs, blijkt dat 55 procent van de werknemers vindt dat hun baas een demotiverend werkklimaat creëert, omdat die de vakmatige inbreng van hun eigen mensen niet op waarde schat. Jongeren halen er hun schouders over op, ouderen worden meestal cynisch.

De enige hoop is dat het een stuk beter zal gaan als het salaris van de topmanager wordt gehalveerd.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden