Is Kenau, qua Nederlandse vrouwen, nou de enige held?

Van de Zilveren Boekjes, die een soort Gouden Boekjes zijn, maar dan van zilver, zijn er vijftien verschenen die over Hollandse helden gaan. Dat is slim, want momenteel heeft iedereen volgens mij zin in Hollandse helden, om zich op niks af trots te voelen op zijn afkomst.

"Ah jongens, haal dan die goeie oude Aletta Jacobs uit het stof. Of Anne Frank. Of voor mijn part Ayaan!"Beeld anp

In de serie zijn helden opgenomen zoals Piet Hein, Willem van Oranje, Michiel de Ruyter, en ook minder voor de hand liggende helden zoals Johannes Vermeer (held met kwast) en Antoni van Leeuwenhoek (held met microscoop).

De enige vrouwelijke held in de serie is Kenau Simonsdochter Hasselaer, in het boekje Kenau komt je halen!

Zoals het voor kinderen toegankelijk gemaakte geschiedenislessen betaamt, vertelt het boekje over Kenau geen woord over het leven van Kenau zelf, maar wijdt des te meer woorden aan een relaas over een of ander jongetje dat zijn weggelopen varkentje moet zoeken maar daarmee treuzelt omdat Haarlem is belegerd door de Spanjolen. Om hem aan te sporen dreigen zijn ouders constant met de woorden 'Kenau komt je halen!'

Aan het eind weten we dus veel over varkentjes, maar niets over de Hollandse held Kenau. Gelukkig is achter in het boekje in kleine letters een biografietje van Kenau geplaatst.

Kenau was, zo blijkt, een nogal kniertig mens en ook nogal sue happy, zoals de Amerikanen dat zo mooi noemen: ze spande voor alles een rechtszaak aan. Wat ook opvallend was: haar echtgenoot en de echtgenoten van haar drie dochters gingen allemaal dood bijna direct nadat ze getrouwd waren.

Op haar 62ste vertrok Kenau met een boot met één matroos erop naar Noorwegen om hout te halen, en ze is nooit meer teruggezien. Het enige aardige wat Kenau deed was de verdedigers van Haarlem hout leveren tijdens de belegering van de stad, maar daar stuurde ze later wel gewoon een rekening voor.

Op zich een leuk verhaal, en je vraagt je af waarom dit leven met precies de juiste ingrediënten voor een spannende, Roald Dahlachtige vertelling (brute vrouw, wat moorden en een verdrinkingsdood) niet gewoon gebruikt is voor het boekje. Je vraagt je ook af: is dit, qua Nederlandse vrouwen uit de geschiedenis, nou de enige held? En is Kenau, een vervelende houthandelaarster uit Haarlem, überhaupt een held te noemen? Mag zij staan tussen types als Willem Barentsz en Rembrandt?

Is Kenau, als je een nationalistisch ingestelde vader of moeder bent die je dochtertje op grote daden wil voorbereiden middels het voorlezen van Zilveren Boekjes, een gedroomd rolmodel? 'Ze spande honderden rechtszaken aan en verdween op een boot naar Noorwegen. En toen kwam er een olifant met een hele lange snuit en die blies het verhaaltje uit.'

Ah jongens, haal dan die goeie oude Aletta Jacobs uit het stof. Of Anne Frank. Of voor mijn part Ayaan!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden