Is ‘hubhaven’ Schiphol onmisbaar voor Nederland bv?

De Kwestie

Net zoals het risicolozer is om gas te onttrekken onder de Arabische woestijn of de Siberische toendra dan onder een bevolkte Nederlandse provincie, zal het ook minder riskant zijn om grote vliegvelden te exploiteren in niemandsland dan in een mierennest als de Randstad.

De consequenties van meer dan een half miljoen vieze en lawaaierige vliegbewegingen op termijn zijn even onzeker als de aardgaswinning. Ook dit kan uiteindelijk tot enorme schadeclaims leiden vanwege fysieke en geestelijke gezondheidsklachten en mogelijk ook scheuren in muren, vervuild akkerland, ongelukken en andere schade.

Maar dergelijke speculaties mogen niet. Bij het eeuwfeest van Schiphol in september 2016 zei koning Willem-Alexander dat de hubfunctie van Schiphol onmisbaar is voor Nederland. En als de koning dat zegt, mag worden aangenomen dat alle partijen in de Tweede Kamer het daarmee eens zijn. De economische baten van Schiphol zijn in de jaren tien van deze eeuw even belangrijk als de gasbaten in de jaren tachtig van de vorige eeuw.

Met 320 directe bestemmingen is Schiphol opgeklommen van nummer zes tot nummer één in Europa. Afgezien van Frankfurt stappen op geen enkele Europese haven zoveel passagiers over als op Schiphol. Liefst 70 procent van alle passagiers op intercontinentale vluchten zijn transferpassagiers − bijvoorbeeld Italianen die van Milaan naar Amsterdam vliegen en van daaruit naar Tokio of Toronto. Die zullen zelf niet veel aan de Nederlandse economie bijdragen. Hoogstens kopen ze een glas jus d’orange, ofschoon een deel zich misschien klemzuipt in de Irish pub.

Maar de indirecte baten zouden enorm zijn. Schiphol dankt aan de overstappers de 320 bestemmingen, waardoor het voor bedrijven aantrekkelijk is zich hier te vestigen. Als Schiphol geen hub meer is – ‘dehubt’ − zal een kwart van de intercontinentale bestemmingen verloren gaan, zo rekende de Stichting Economisch Onderzoek (SEO) drie jaar geleden uit. En Schiphol krijgt dan bijna de helft van de passagiers minder. Omdat Schiphol nu 9 miljard euro aan de economie bijdraagt en 110 duizend banen oplevert, zou dat 4 miljard euro en 50 duizend banen kosten.

De SEO erkent zelf dat het niet zo erg zal worden − de meesten zullen snel ander werk vinden − maar het blijven enorme getallen. De toekomstige kosten zijn echter nooit berekend voor een gebied waar het met de ruimtelijke ordening passen en meten is en de straalmotoren vlak boven woningen scheren. Barcelona, Milaan en Boedapest zijn steden die al geen hubfunctie meer hebben. De Nederlandse economie is stukken sterker en de overlast nog groter. Maar die zet door.

Nederland heeft eigenlijk maar twee keuzes om de volgende generatie niet met een gigantische rekening op te zadelen. Of ‘dehubben’ of bij gebrek aan toendra en woestijn de boel naar zee verplaatsen.

Anders wordt Hoofddorp nog eens het nieuwe Loppersum.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.