Commentaar Peter Giesen

Is het verzorgingshuis, het oude ‘bejaardenhuis’, toch te overhaast afgeschaft?

De decentralisatie van de zorg naar de gemeenten in 2015 is altijd een van de minst populaire maatregelen geweest van het vorige kabinet-Rutte. Burgers maakten vooral bezwaar tegen de combinatie van een ideologie van participatie met een forse bezuiniging. Nog altijd vindt de helft van de Nederlanders dat de decentralisatie meer nadelen dan voordelen heeft opgeleverd.

Ouderen aan tafel in verpleeghuis Adegeest in Voorschoten. Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

In het rapport Wisselend bewolkt maakt het Sociaal en Cultureel Planbureau een voorlopige balans op. De operatie heeft niet tot enorme problemen geleid. Grote groepen krijgen nog steeds de zorg en ondersteuning die zij nodig hebben, aldus het SCP. Daarnaast zijn zij tevreden over het hulpaanbod. Ook de sociologen Tonkens en Duyvendak kwamen tot de conclusie dat de decentralisatie ‘zonder grote rampen’ is verlopen in hun aanzienlijk kritischer getoonzette studie De verhuizing van de verzorgingsstaat.

Beeld ANP

De titel van het SCP-rapport, Wisselend bewolkt, geeft echter aan dat er ook zorgen zijn. De uitvoeringspraktijk is vaak ingewikkeld, terwijl de helft van de mensen die gebruik maken van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zegt dat ze niet zelf formulieren kunnen invullen.

Bovendien lijkt de ideologie van participatie strijdig met een maatschappelijke praktijk die juist de andere kant op gaat. In abstracte zin zullen de meeste mensen het eens zijn met de stelling dat het goed is om hulpbehoevende ouders of andere naasten te helpen, alvorens een beroep te doen op de overheid. In de praktijk zijn hun mogelijkheden vaak beperkt, zo stelt ook het SCP vast. Nederlanders zijn drukbezet en mobiel. Veel mensen wonen ver van ouders en familie, omdat ze zijn verhuisd voor werk of studie. Daarnaast hebben juist de kwetsbaarste mensen in veel gevallen een beperkt sociaal netwerk.

Zorgelijk is daarom dat de eenzaamheid onder ouderen toeneemt, terwijl de Wmo die juist beoogde terug te dringen. Wellicht is het verzorgingshuis, het oude ‘bejaardenhuis’, te overhaast afgeschaft. Er is een groep ouderen die eenzaam is, maar lichamelijk en geestelijk te gezond om in een instelling te worden opgenomen. Deze groep zou gebaat zijn bij de ontwikkeling van betaalbare nieuwe woonvormen, in de geest van het oude bejaardenhuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.