Column Peter de Waard

Is het drinkrietje het meest nutteloze artikel ooit?

Peter de Waard.

Het enige nut van drinken met een plastic rietje is dat je er sneller dronken van wordt. Dat is geen broodjeaapverhaal. Jellinek, van wie mag worden verwacht dat ze er verstand van heeft, zegt op haar site dat het komt omdat de alcohol dan dichter bij het gehemelte komt, waardoor het eerder in het bloed wordt opgenomen.

De Soemeriërs, een van de oudste cultuurvolkeren ter wereld, hadden het al ontdekt en zogen hun bier ermee op.

De rietjes waren toen van hout en niet van plastic. In de jaren dertig kwamen de plastic rietjes in zwang bij frisdranktaps in de VS. Maar pas na de oorlog werden ze hip toen Johnny Lion zijn ‘Sophietje er ranja mee liet drinken’. De hygiëne-obsessie - versterkt door ademhalingsziektes als Sars - leidde ertoe dat tegenwoordig in veel etablissementen zelfs kraanwater met een rietje wordt geserveerd. En ze zijn ook wel handig om coke mee te snuiven, hoewel het meer status geeft daarvoor een opgerold bankbiljet te gebruiken.

Nu worden wereldwijd dagelijks miljarden rietjes gebruikt - alleen in de VS al een half miljard per dag. Het is niet meer dan een soort automatisme om een rietje in een flesje cola, een milkshake of een glas water te steken.

Het probleem is dat rietjes zo licht zijn dat ze vaak niet in afvalbakken terechtkomen, maar verwaaien en in de natuur gaan zwerven. Relatief leveren ze niet de grootste bijdrage aan de plasticsoep in de zeeën en oceanen, maar ze zijn er inmiddels wel het symbool van geworden. Vissen gaan eraan knabbelen. Een video van wetenschappers die in 2015 een rietje uit de neus van een zeeschildpad verwijderden, werd een enorme hit op internet.

Eigenlijk is het rietje het mooiste symbool van de excessen van de consumptiemaatschappij. Dat de Europese Commissie een ‘absoluut verbod’ wil op plastic rietjes (‘je gebruikt ze vijf minuten en het duurt 500 jaar eer het is afgebroken’, aldus Europees commissaris voor Regelgeving Frans Timmermans) komt niet te vroeg.

Ze zijn, behalve dat je er sneller van dronken wordt, nutteloos. Voor baby’s of andere mensen die niet zonder morsen uit een gewone beker of ander drinkgerei vloeibare zaken kunnen nuttigen, zijn er tuitbekers. En voor de mensen die er om medische redenen een nodig hebben om vloeistof in te nemen, zijn er voldoende duurzame alternatieven: glazen, stalen, papieren en kartonnen rietjes.

Rietjes zijn extreem goedkoop. Misschien wel het allergoedkoopste consumentenartikel op de aardbol. Ruim 90 procent wordt in China geproduceerd en in enorme aantallen, voor soms nog geen eenhonderdste dollarcent per stuk, verkocht in Europa en Amerika, waar de meeste worden gebruikt. Dat is goedkoper dan een duurzame -  een stalen kost drie cent - in de afwasmachine stoppen.

Je moet dronken zijn om daar geen halt aan te willen toeroepen.

Reageren? p.dewaard@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.