Media in Oeganda

Is er nog redding voor het Juweel van de Nijl?

Waarover maken de media in Oeganda zich druk? Over de voorgenomen bouw van een stuwdam in het beroemde park Murchison Falls, leest onze correspondent Mark Schenkel.

Murchison Falls is het oudste en grootste wildpark van Oeganda, het is groter dan Overijssel, het is met bezoek vereerd door wereldleiders zoals Winston Churchill, Theodore Roosevelt en Kim Kardashian, en door Ernest Hemingway die er in 1954 in twee dagen tijd twee keer neerstortte (de vliegtuigcrashes overleefde hij samen met zijn vierde vrouw en een fles whiskey).

De betovering van Murchison Falls zit ’m in de woeste waterval. In het natuurgebied schakelt de tientallen meters brede Nijl naar de hoogste versnelling om zich vervolgens met alle geweld door een opening van 6 meter tussen twee rotspartijen te persen. Meer dan 40 meter lager vervolgt de rivier kalmpjes zijn weg en vergapen bezoekers op bootjes zich aan de nijlpaarden en krokodillen, en aan de olifanten op de oevers.

‘Ons juweel van de Nijl’, brengt de krant Daily Monitor lezers in herinnering nu de waterval wordt bedreigd.

De Oegandese regering overweegt de aanleg van een stuwdam. Nou kunnen we best meer elektriciteit gebruiken, maar, zeggen bezorgde Oegandezen, ons landelijke distributienetwerk is amper toegerust voor de verwerking van extra stroom. Dan reduceer je toch niet de vermaarde waterval tot wat gedruppel?

Je ontmoedigt bovendien toeristen. Toerisme is Oeganda’s grootste bron van harde valuta, en Murchison Falls is het drukst bezochte wildpark van het land.

De regering belooft dat een eventuele dam zo wordt gebouwd dat de waterval behouden blijft, maar dat gelooft haast niemand. De plechtige aankondiging van een studie naar de milieu-effecten van een dam is slechts een schijnbeweging, stelt columnist Bernard Tabaire in de Daily Monitor. Zo’n studie krijgt een vooraf vastgestelde uitkomst, ze dient ter ‘legitimering’ van een ‘idioot’ idee.

‘Ontwikkelingsprojecten'

Ervaring leert dat in Afrika de natuur er vaak aan gaat zodra machthebbers dromen van, al dan niet door smeergeld bevorderde, aanbestedingen voor ‘ontwikkelingsprojecten’. In Murchison Falls wordt al geboord naar olie. In Kenia ligt een spoorlijn dwars door Nairobi National Park. Tanzania plant een stuwdam in Selous Game Reserve, een natuurgebied dat op de Werelderfgoedlijst staat.

Soms helpt het wel om herrie te maken: in Congo schortte een Britse oliefirma zijn exploratie in het beroemde wildpark Virunga op na publiciteit, al biedt de opschorting uiteraard geen garantie voor de toekomst.

In Oeganda is in elk geval een internetpetitie gestart met de naam ‘Save Murchison Falls National Park’. De begeleidende hashtag op sociale media is ‘#SaveMurchisonFalls’.

Murchison Falls kreeg in 1864 zijn naam, naar Sir Roderick Murchison, de voorzitter van de Royal Geographical Society in Londen. In 1926 markeerden de Britten het gebied als reservaat. De koloniale heersers hadden dus kennelijk meer ‘visie’ dan onze eigen leiders die nu het bijzondere gebied dreigen te ‘verwoesten’, schrijft de Daily Monitor verbitterd.

Charles Onyango-Obbo, columnist van het weekblad The EastAfrican, wijst op de culturele en spirituele waarde van de natuur. Toeristen terzijde: ‘Als je Oegandees bent en meer dan genoeg hebt van president Yoweri Museveni’s 33-jarige heerschappij, en van de corruptie van de regering in Kampala, dan kun je je nog steeds vereenzelvigen met Oeganda, en ervan houden door zoiets als Murchison Falls.’

Extra triest is het dus dat in Afrika zulke ‘referentiepunten’ worden platgewalst. Obbo: ‘Het is een doodsstrijd voor de ziel van veel landen.’

Mark Schenkel is correspondent in Kampala.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden