Column Peter de Waard

Is een werkverslaving in principe slecht?

Er zijn twee manieren om collega’s tegen je in het harnas te jagen. De een is te weinig doen, de ander te veel. Uitslovers zijn op de werkvloer even impopulair als lapzwansen. Beiden ondermijnen het gevoel van stabiliteit en veiligheid bij hun collega’s.

Maar er zijn bedrijven die overwerk als het nieuwe cool propageren. Elon Musk, de ondernemersheld van Tesla en SpaceX, zegt dat bij zijn bedrijven werkweken van 80 uur per week heel normaal zijn. Soms zelfs 100 uur. In november twitterde hij: ‘Er zijn gemakkelijkere plekken om te werken. Maar de wereld is niet te veranderen met 40 uur per week.’ De New York Times schreef: ‘In Silicon Valley is een baan van 9 tot 5 voor losers. Terwijl veel wordt gefilosofeerd over een betere balans tussen werk en privé, benadert Silicon Valley het juist van de andere kant en beschouwt een werkverslaving als een begeerlijke levensstijl.’

Dat maakt het nog niet politiek-correct. Net zoals andere verslavingen (alcohol-, drugs-, gok- of seksverslaving) wordt het afgekeurd als iets dwangmatigs. Het kan leiden tot overspannenheid of nog iets ergers. In Hollywood-films lopen relaties vaak stuk op werkverslaving bij een van de partners.

Maar daardoor is het nog niet ongezond. Uit eten met de partner of samen naar de film gaan bevordert de gezondheid niet. Wie van zijn werk houdt, of dat ziet als de belangrijkste invulling van zijn leven, hoeft er helemaal geen nadeel van te ondervinden. De bevrediging van het werk compenseert de ongezonde ­effecten van stress, zoals bij veel ondernemers het geval is. Werknemers die van 8 tot 7 werkten, bleken soms gezonder te zijn – lager cholesterol, ­lager ziekteverzuim, hogere bloeddruk – dan personen met een 9 tot 5 baan.

Oorzaak is dat mensen die meer werkuren maken ook meer betrokken zijn bij hun werk en er meer voldoening van hebben. Een categorie van personen die overmatig werkten, had wel meer gezondheidsklachten. Maar leden van die groep vonden het werk niet leuk.

De Nederlandse organisatiesocioloog Lieke ten Brummelhuis concludeerde vorig jaar: ‘Wanneer je voor geld, status of aanzien werkt, is er eerder sprake van angst, depressie, wordt er eerder opgegeven en zien mensen meer tegen werk op. Als de motivatie intrinsiek is, dus wanneer het werk voldoening en plezier geeft, dan zijn de gezondheids­uitkomsten een stuk positiever.’ Haar onderzoek verscheen vorig jaar in Harvard Business Review.

Ook eerder onderzoek van hoogleraar Yehuda Baruch van Rouen University wees uit dat werkverslaving ‘goed kan zijn voor het individu, de baas en de maatschappij’. Werkverslaving lijkt niet per se tot uitputting en cynisme, zoals vaak wordt gedacht, maar tot vertier en toewijding, aldus Baruch. ‘Het geeft energie.’ Net als chocoladeverslaving heeft werkverslaving, afhankelijk van het individu, naast nadelen ook voordelen.

Alleen wordt het moeilijker om vrienden met collega’s te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.