ColumnPeter de Waard

Is deze werkloosheid minder erg dan die in de jaren dertig?

In All In The Family, de populairste komedie in de jaren zeventig, uitte arbeiders-reactionair Archie Bunker nostalgische gevoelens voor Herbert Hoover, de vermaledijde president onder wie de crisis van de jaren dertig escaleerde.

Donald Trump wordt vergeleken met Hoover die in 1933 op het hoogtepunt van de Grote Depressie plaats moest maken voor Franklin Roosevelt. Toen was de werkloosheid geëxplodeerd tot 25 procent (15 miljoen mensen) van de beroepsbevolking. Het gevolg was grote armoede. Lange rijen stonden er voor de gaarkeukens – zelfs Al Capone opende er een –, mannen raakten aan de drank en vrouwen gingen zich prostitueren.

Nu hebben 33 miljoen Amerikanen een werkloosheidsuitkering aangevraagd. Dat zijn er twee keer zoveel als tijdens de Grote Depressie. Maar de bevolking is gegroeid van 125- naar 330 miljoen. Het offi­ciële werkloosheidscijfer, zoals dat vrijdag werd gemeld, was eind april 14,7 procent van de beroepsbevolking. Dat is ruim 10 procentpunt hoger dan eind maart, maar nog 10 procentpunt lager dan in 1933.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Wel gaat de stijging veel harder. Alleen in de ene maand april zijn 20,5 miljoen Amerikanen hun baan kwijt geraakt. In de meest drama­tische maand van de kredietcrisis verloren 800 duizend Amerikanen in één maand hun baan.

Sinds de Tweede Wereldoorlog is de werkloosheid in de VS nooit hoger geweest dan 10,8 procent. Volgens vele analisten is het huidige percentage nog een enorme onderschatting, omdat veel werklozen zich nog niet hebben gemeld. Of is hun aanvraag in de overbelaste bureaucratie blijven steken. In werkelijkheid zou de werkloosheid al ­20 tot 25 procent zijn. De rijen voor de gaarkeukens (nu voedselbanken), lijken op die in de jaren dertig, zij het dat het in verband met de pandemie drive throughs zijn geworden.

Toch willen beleidsmakers er niet dramatisch over doen. Als corona verdwijnt, zullen de banen snel terugkeren. Het is even wachten tot iedereen weer volop kan winkelen, reizen en recreëren. Hierbij wordt de vraaguitval vergeten – het feit dat een ontslaggolf en verlies aan inkomen niet alleen de eigen beroepsgroep treffen maar ook andere in een negatieve spiraal meetrekt. Als een kwart van de beroepsbevolking minder te besteden heeft, zal de andere driekwart ook worden getroffen. De ober die niet meer kan serveren, gaat minder vaak naar een kapper of koopt geen nieuwe auto. Als de coronacrisis nog enkele maanden aanhoudt, wordt de hele Amerikaanse economie meegesleept in een negatieve spiraal.

De mkb’ers die nu ten onder gaan, zullen mogelijk in de toekomst wel op een andere plek opnieuw beginnen – zo zijn Amerikanen – maar gaan niet meteen ook weer mensen aannemen.

Geen crisis is vergelijkbaar. Maar borstklopper Trump zal de bescheiden Hoover naar de kroon kunnen steken. Misschien krijgt hij over over veertig jaar ook zijn eigen lied.

Maar wel in een komedie. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden