Opinie Lezersbrieven

Is de volgende logische stap dat we de mensheid ‘afschaffen’?

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 3 november.

Brief van de dag: Ratten aan de geboortebeperking?

Fascinerend hoe Willem Vermaat (dierethicus en docent milieuwetenschappen) over tien- à twintigduizend jaar uit de recente geschiedenis van de mens heenwalst (O&D, 31 oktober). Het is juist dankzij de domesticatie van dieren en de ‘ontdekking’ van de landbouw, dat we de capaciteit hebben verkregen om na te denken over deze ethische kwestie. Qua tijd (anders waren we nog steeds full-time jagers/verzamelaars) en qua denkvermogen.

We gebruiken (of misbruiken zo u wilt) inderdaad ál onze huisdieren. Als varkens en kippen ‘zelfbeschikking ­verdienen’ dan mogen honden toch in roedels vrij door de stad zwerven en gaan we de ratten vriendelijk verzoeken om aan geboortebeperking te doen? De scheidslijn tussen mens en dier is flinterdun maar dat is de scheidslijn tussen alle ‘lagere’ dieren ook. Waar ligt dan de grens? Vissen, insecten, spoelwormen...?

Vegetariër worden is een tussenstap naar het veganisme, wat noodzakelijk is als je ook het melken van koeien als ­­on-ethisch verwerpt. Is de volgende logische stap dat we de mensheid ‘afschaffen’?

Elk weldenkend mens wil optimale dierenrechten en maximaal dierwelzijn. In Nederland is een continue verbeterslag aan de gang in de veehouderij met de steun van de dierenbescherming. Nu al is Nederland de koploper in Europa en Europa is koploper in de wereld. Alle keuze-opties voor elke ethische of religieuze smaak liggen al in overvloed in onze winkels. Mag ik alstublieft nog wel zelf deze keuzes blijven maken?

F. Meulders, Netersel, dierenarts

Schaf restschuld af

‘Meer lenen voor huis toch weer mogelijk’ (Voorpagina, 2 november). Eén ding zou het kabinet moeten veranderen. Maak het mogelijk dat mensen bij een huis onder water de sleutels van het huis kunnen inleveren en niet met een restschuld blijven zitten. Je zult zien dat de banken zich ineens een stuk beter van hun taak gaan kwijten als het gaat om de beoordeling van de leningverstrekking.

Ad Heskes, Hoofddorp

Val Kilmer

In het lijstje acteurs die overtuigend ­muziekgrootheden speelden (V, 1 november) mocht Val Kilmer als Jim Morrison echt niet ontbreken. Zelfs de resterende Doors vonden dat het net was alsof hij er weer was.

Moshe Gilula, Bilthoven

Otto Sterman

De Brief van de Dag van Marga Folkers (2 november) deed me 67 jaar terug ploffen in de tijd. Ik ging naar school in Oudeschoot (we woonden tegenover de Blauwsingel, waar later Thialf zou verrijzen). Op een middag moest de hele school naar het gymnastieklokaal komen want er stond iets bijzonders te gebeuren, er zou een neger in de klas komen die zou vertellen en laten zien wat hij kon. Even later kwam een prachtige zwarte man binnen met een emmer water op zijn hoofd. Hij vertelde dat in het land waar hij vandaan kwam de mensen op die manier zware dingen vervoerden. We waren perplex, door de zwarte man en door de zware emmer op zijn hoofd. Zijn naam was Otto Sterman.

Aly van der Mark, Leeuwarden

Jacquet

In het artikel over de inmiddels oud-­president van de Raad van State, P.H. Donner, schrijft Jan Tromp over diens ‘voorschriften’ met betrekking tot het dragen van het grijze of zwarte vest in het jacquet (Ten eerste, 1 november). Het lijkt mij sterk dat Donner destijds heeft uitgevaardigd om tijdens de plechtigheid op Prinsjesdag in de Ridderzaal een zwart vest te dragen. Slechts bij rouwplechtigheden is het usance dat men dit doet. Of om rouw te betuigen, zoals bij de Prinsjesdagplechtigheid van 2001, toen het pas enige dagen geleden was dat de aanslag op de Twin Towers van New York plaats had gevonden.

Het grijze (of zwarte bij gelegenheid) vest wordt dan gedragen met het onderste knoopje los, iets wat destijds onbekend was bij de Amerikaanse ambassadeur bij diens installatie.

J.C.W. Verheesen, Wassenaar

Blijf van de wijzers af

Ik heb al vele jaren een Friese staartklok uit 1845 en een regulateur uit 1880 en ik heb al lang geleden geleerd dat je niet aan die wijzers moet prutsen. Bij het ­ingaan van de wintertijd zet je de klok een uur stil en breng je hem daarna weer op gang. Desnoods zet je de wekker even, zodat je het niet vergeet.

Tjally Everaarts, Spijkenisse

Niet alleen de media zijn verrechtst 

In haar column ‘Wanneer gaan we inclusie eindelijk eens serieus nemen’ (O&D, 1 november) haalt Harriët Duurvoort ­onder anderen Bram Vermeulen aan die stelt dat ‘de serieuze media allemaal ­verrechtst zijn doordat de redacties te wit en te weinig divers zijn’. Dit nu lijkt me een merkwaardige conclusie, want het impliceert dat donkere mensen dus blijkbaar per definitie links zijn. Nu is het sowieso worstelen met links en rechts, maar ook hier zal met links wel niet het oude sociaal-economische links maar het sociaal-culturele links worden bedoeld.

Volgens de kritische geograaf David Harvey is het loslaten van het begrip klasse en het vervangen daarvan door tal van subcategorieën de belangrijkste ­reden voor de opkomst van Trump en consorten.

Dat niet alleen de media maar de ­gehele Nederlandse samenleving verrechtst is, blijkt uit een kleine historische terugblik. Zo werd Janmaat verketterd om zijn uitspraak ‘vol is vol’, maar gaan ministers en vertegenwoordigers van alle politieke partijen inmiddels veel verder.

Beeld Bas van der Schot

Het mooiste voorbeeld van de veranderde tijdsgeest trof ik jaren geleden aan in een fraaie VPRO-documentaire over de anti-autoritaire crèche. Een van de medeoprichters, een kwetsbare man met baard, legde daarin uit dat er in hun crèche geen verschil bestond tussen ouders en kinderen. Dus, zo vertelde hij, als de kinderen hun kleren uittrokken moesten ook zij dat doen. Nu waarschijnlijk goed voor een half jaar op water en brood.

Ton van Rietbergen, Utrecht, economisch geograaf

PS Als de Volkskrant zijn diversiteits­beleid serieus neemt moet zij natuurlijk meteen haar beste columnist Sylvia ‘Witteman’ ontslaan.

Cash en de BVD

Cashgeld verdwijnt uit het dagelijks ­verkeer. Deze ontwikkeling begon eind jaren zestig, toen veel werknemers hun salaris niet meer in een loonzakje uit­betaald kregen, maar op hun girorekening. Zo niet de medewerkers van de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD), mijn toenmalige werkgever. De interne beveiliging had bedacht dat als de salarissen van de medewerkers giraal zouden worden overgemaakt, de ‘tegen- stander’ (toen vooral de Sovjet-Unie) wel eens achter de namen van die medewerkers zou kunnen komen. Geen idee hoe (computers bestonden nog niet, laat staan internet met de huidige hackmogelijkheden). Maar wie weet, misschien zou de tegenstander erin kunnen slagen iemand van de Postcheque- en Girodienst te rekruteren om namenlijsten te laten kopiëren...

Het resultaat was dat veel BVD-medewerkers iedere maand op het kantoor aan de President Kennedylaan in Den Haag in de rij stonden om hun gevulde loonzakje in ontvangst te nemen om zich vervolgens in de lunchpauze naar het postkantoor twee straten verderop te spoeden. Daar stonden ze weer in de rij en stortten ze het zojuist ontvangen salaris op hun girorekening.

Stond de tegenstander met een fototoestel in de hand om de BVD-medewerkers bij het postkantoor te fotograferen? Stond er iemand onopvallend bij het ­loket om wat namen op te vangen? Was er een medewerker van het postkantoor gerekruteerd? Geen idee, maar het had wel wat om staande in die rij te kijken of wij mogelijke tegenstanders konden identificeren. Immers, een aantal van hen kenden wij wel; zij stonden op de foto’s die wij maakten bij hun ambassades.

Hans Grootmeijer, Berlicum

Joost Zwagerman

Drie jaar geleden werden we opgeschrikt door de zelfmoord van Joost Zwagerman. Een groot verlies voor zijn dierbaren, de kunstwereld en de Volkskrant. Nooit meer zou ik ontroerd raken door zijn rubriek ‘Zwagerman kijkt’.

Afgelopen zaterdag stond er een interview in het Magazine van Evelien van Veen met Zwagermans vriendin Maaike Pereboom. Pereboom beschrijft liefdevol en met precisie de diepe ontreddering van iemand die een depressie doormaakt en het mysterie zelfmoord. Bij zelfmoord speelt een heel spectrum van factoren, vertelt ze en je blijft proberen het raadsel te ontwarren, maar daar moet je mee ophouden. Er is geen antwoord.

Ik werk zelf in de psychiatrie en het verhaal van Maaike Pereboom kan ­verheldering en troost geven aan nabestaanden. Dank je wel Maaike, dat jij dit wilde delen met de Volkskrant en dank je wel dat jij me nu ontroert.

Marina Witvliet, Maastricht

Robin Wright

Met veel instemming heb ik het artikel over Robin Wright gelezen (V, 2 november). Daarin wordt haar carrière samengetrokken met haar privéleven. Ze ontworstelt zich aan de mannen om zich heen; haar man Sean Penn, voor wie ze in haar carrière een pas op de plaats heeft gemaakt om voor de kinderen te zorgen. En Kevin Spacey, die meer betaald kreeg voor zijn rol in House of Cards, terwijl ze een even groot aandeel hadden op het scherm. Sindsdien strijdt ze voor gelijke betaling van mannen en vrouwen in de film- en tv-industrie. Een van de vele glazen plafonds die nog te doorbreken zijn. In de laatste zin wordt echter gezegd: ‘Ze is niet meer de vrouw naast de sterke man, zij ís de sterke man.’ Het zou gepaster zijn geweest als was gekozen voor: ‘Zij ís de sterke vrouw.’ Waarom is toch weer de man als maatstaf genomen?

Willem Voogd, Amsterdam, acteur

Afscheid van de matador

Een steek van ontroering in je eigen hart na het formidabele verhaal van Jef Rademakers (V, 30 oktober).

Bram van der Wal, Meerkerk

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden