De Kwestie Peter de Waard

Is de overname van Monsanto door Bayer de moeder van alle fusiefiasco’s?

De meeste fusies zijn fiasco’s, zo is al vele keren aangetoond. Maar die van ­Bayer en Monsanto – eigenlijk een overname van de Amerikaanse zadenhandelaar en gewasbeschermingsproducent (het eufemisme voor insecticiden en herbiciden) door de Duitse aspirinefabrikant – is de moeder van alle fusiefiasco’s.

Deze week kelderde de koers van Bayer (met 107 duizend werknemers paradepaardje van de Duitse industrie) naar een nieuw dieptepunt van 55 euro, terwijl het aandeel voor de aankondiging van de overname van Monsanto nog 141 euro waard was. Daarmee vergeleken is zelfs Volkswagen ondanks Dieselgate een superieure belegging. De enige van de 7 miljard aardbewoners die het nog altijd een goede deal vindt, is Werner Baumann, die in mei 2016 de Nederlander Marijn Dekkers opvolgde als Bayer-topman en drie weken later een overnamebod van 66 miljard dollar (55 miljard euro) deed op het Amerikaanse Monsanto. Jubelend riep Baumann dat de overname 1,5 miljard euro aan waardecreatie zou opleveren, hoewel Monsanto al gold als een evil empire vanwege de genetische modificatie van zaden en de omstreden onkruidverdelger Roundup – gebaseerd op glyfosaat.

Milieugroeperingen met Friends of the Earth voorop spraken van een huwelijk, gesmeed in de hel, en wierpen op aandeelhoudersvergaderingen dode bijen voor de voeten van beleggers. Mededingingsautoriteiten hadden grote bezwaren tegen de machtsconcentratie, waarbij 30 procent van de zadenmarkt in één hand kwam. Maar uiteindelijk ging na de kartelautoriteiten in de VS ook Europees commissaris Margrethe Vestager voor Mededinging (die sindsdien een nietsontziende politieagent in fusieland is geworden) ermee akkoord. In juni vorig jaar kreeg Bayer groen licht en kon de vlag uit in Leverkussen. Een maand later kon die halfstok worden gehangen toen de eerste schadeclaims binnenkwamen van mensen die beweerden van Roundup kanker te hebben gekregen.

Inmiddels zijn er 13.400 claims ingediend. In de eerste twee zaken moest Bayer vergoedingen toekennen van 78- en 80,2 miljoen dollar aan Amerikaanse kankerpatiënten.

Deze week wees een Amerikaanse rechter in Oakland zelfs een schadebedrag van 2 miljard dollar toe aan een echtpaar met kanker. Bayer ontkent op basis van onderzoeken van 800 toxicologen dat glyfosaat kankerverwekkend is. Hoe dan ook weigerde de raadsman van de Duitse multinational in de rechtszaal in Oakland een slok van Roundup te nemen, nadat hij daartoe werd uitgedaagd. Zelfs als een hogere rechter het absurde schadebedrag matigt, zoals wordt verwacht, zal Bayer ten onder gaan als het zo nog 13.397 claims moet afhandelen.

Er is geen lijk uit de kast gevallen, Bayer lijkt op een heel mortuarium te zijn gestuit. Het schrappen van de merknaam Monsanto zet geen zoden meer aan de dijk.

Baumann zal zijn concern moeten redden door in een schikking al die claims af te kopen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.