Column

Is de Islam verantwoordelijk voor de aanslag?

Nicholas Kristof

Het satirische Franse weekblad Charlie Hebdo richt zijn pijlen op mensen van alle geloven en achtergronden, met bijvoorbeeld een cartoon met rollen wc-papier waarop 'Bijbel', 'Thora' en 'Koran' staat, met daar-onder de tekst: 'De pot op met alle religies'.

Maar toen gemaskerde mannen, gewapend met AK-47's, woensdag de burelen van Charlie Hebdo in Parijs bestormden en 12 mensen vermoordden bij de ergste terreuraanslag op Franse bodem sinds decennia, gingen we er onmiddellijk van uit dat de daders geen christelijke of joodse fanatici waren, maar islamitische extremisten.

Veel mensen vragen zich af: is er iets inherent aan de islam dat onontkoombaar leidt tot geweld, terrorisme en onderdrukking van vrouwen? De vraag dringt zich op, omdat fanatieke moslims zo vaak lijken te moorden uit naam van God, van de bomaanslag op een trein in Madrid in 2004 waarbij 191 mensen omkwamen tot de moord op gijzelaars in een café in Sydney vorige maand. Vorig jaar schreef ik over de toenemende intolerantie in de islamitische wereld, toen Rashid Rehman, een dappere Pakistaanse advocaat met wie ik bevriend was, werd vermoord omdat hij een hoogleraar verdedigde die valselijk beschuldigd werd van het beledigen van de profeet Mohammed. Er zitten dus wel degelijk trekken van islamitische intolerantie en extremisme achter de aanslag op Charlie Hebdo. In 2011 was er al een brandbom bij het blad naar binnen gegooid, nadat er een nummer was verschenen waarop de profeet Mohammed was afgebeeld op de cover met de tekst 'Lachen, of je krijgt honderd zweepslagen'.

Vanwege terroristische aanslagen denken veel westerlingen dat de islam inherent extremistisch is, maar dat lijkt me te oppervlakkig en te weinig doordacht. Een klein aantal terroristen zorgt voor voorpaginanieuws, maar zij zijn niet representatief voor een complexe en gevarieerde religie met zo'n 1,6 miljard aanhangers. Twitter stroomde woensdag over van reacties van moslims die de aanslag veroordelen en zeggen dat fanatieke moslims het imago van Mohammed veel meer schade toebrengen dan zelfs de venijnigste cartoonist.

undefined

De grote meerderheid van de moslims heeft niets te maken met de waanzin van dergelijke aanvallen, behalve dan dat zij verhoudingsgewijs het vaakst slachtoffer zijn van terrorisme. De moordpartij bij Charlie Hebdo was niet eens de dodelijkste terreuraanslag deze woensdag: bij een aanslag met een autobom bij een politieacademie in Jemen, vermoedelijk gepleegd door Al Qaida, kwamen minstens 37 mensen om.

Als ik als journalist iets heb geleerd, is het dat je de wereld niet in simpele verhalen moet vatten, want dan wordt alle nieuwe informatie domweg binnen diezelfde verhaallijnen geplaatst. Op mijn reizen van Mauritanië tot Saoedi-Arabië en van Pakistan tot Indonesië hebben extremistische moslims mij hun eigen valse verhalen verteld, waarin ze rotsvast geloofden: dat Amerika een onderdrukkende staat is die wordt gerund door zionisten en eropuit is om de islam te vermorzelen. Dat is een absurde karikatuur en we moeten ervoor waken om van een zo gevarieerde religie als de islam ook een karikatuur te maken.

Laten we dus niet aan religieuze profilering doen. De gemiddelde christen hoefde zich ook niet te verontschuldigen toen christelijke fanatici in het voormalige Joegoslavië genocide pleegden tegen moslims. Sommige mensen lezen de Koran en blazen meisjesscholen op, maar nog meer mensen lezen de Koran en bouwen meisjesscholen. De Taliban staan voor een bepaalde stroming binnen de islam, Nobelprijswinnares Malala Yousafzai voor de tegenpool daarvan.

undefined

De grote kloof is niet die tussen religies, maar eerder die tussen terroristen en gematigden, tussen degenen die tolerant zijn en degenen die alleen maar 'anderen' zien.

Na het gijzelingsdrama in Sydney waren sommige moslims bevreesd voor vergeldingsacties. Toen stonden niet-islamitische Australiërs massaal op en boden aan om moslims te escorteren en over hun veiligheid te waken. De Twitter-hashtag #Illridewithyou kreeg een kwart miljoen positieve reacties - een schoolvoorbeeld van grootmoedig medeleven na een terreurdaad.

Laten we om Charlie Hebdo heen gaan staan, na alle inspirerende steunbetuigingen van over de hele wereld. Laten we het terrorisme, de onderdrukking en vrouwenhaat in de islamitische wereld en elders veroordelen. Laten we ook uitkijken dat we niet zelf met onverdraagzaamheid reageren op de intolerantie van terroristen.

Vertaling: Leo Reijnen © NYT

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden