Feiten voor bij de borrel

Is de CoronaMelder een succes?

Met de app CoronaMelder kunnen mensen die in de buurt van een besmet persoon zijn geweest worden gewaarschuwd. Maar er worden weinig besmettingen gemeld. Is dat erg?

Militairen van de basis in Oirschot assisteren bij het afnemen van coronatests in Eindhoven.  Beeld ANP
Militairen van de basis in Oirschot assisteren bij het afnemen van coronatests in Eindhoven.Beeld ANP

De besmettingscijfers lopen weer op, het RIVM voorspelt een derde golf en het vaccineren duurt nog even. Corona is voorlopig niet weg, dus het blijft belangrijk een beeld te hebben van de verspreiding van het virus. Helpt de CoronaMelder, die sinds deze week ook beschikbaar is voor oudere iPhones, ons daarbij? Is de app een eclatant succes of een grote sof?

Als u positief test op het coronavirus en de CoronaMelder-app heeft, kunt u anoniem mensen waarschuwen die langer dan een kwartier bij u in de buurt zijn geweest. Bij het overgrote deel van de geconstateerde besmettingen gebeurt dit echter niet. Van alle positieve coronatesten in Nederland wordt maar net iets meer dan 1 op de 10 gemeld in de CoronaMelder, terwijl de app al ruim vier miljoen keer is gedownload. Als daar geen mensen bij zitten die de app meerdere keren hebben gedownload, heeft een kwart van de bevolking nu de CoronaMelder. Dat betekent dat relatief weinig besmettingen worden doorgegeven in de app. Al zou het ook kunnen dat mensen die de app downloaden voorzichtiger zijn en daardoor minder vaak besmet raken.

null Beeld Infographics
Beeld Infographics

Om de app af te schrijven op basis van het lage aantal gemelde besmettingen is wat voorbarig. Ruim driekwart van de mensen die een test aanvroegen na een waarschuwing van de CoronaMelder, was niet benaderd via het bron- en contactonderzoek van de GGD. Met de app worden dus besmettingen opgespoord die anders pas later bekend waren geworden, mogelijk pas nadat die persoon al anderen had besmet.

null Beeld Infographics
Beeld Infographics

Wat u moet doen als de app u laat weten dat u risico heeft gelopen, verandert nogal eens. Eerst was testen alleen mogelijk bij klachten. Sinds 1 december mogen ook mensen zonder klachten zich laten testen als de app zich meldt, maar pas na een wachttijd van vijf dagen, omdat het virus anders mogelijk nog niet te detecteren is. Sinds begin deze maand kunt u direct naar de teststraat, maar wordt u wel gevraagd bij een negatieve uitslag na vijf dagen opnieuw te testen. Van de 77 duizend testen die sinds 1 december zijn aangevraagd, was het merendeel voor mensen zonder klachten. Zij blijken, niet verrassend, minder vaak besmet dan mensen met een snotneus of hoestbuien. Alsnog zijn 1.966 asymptomatische besmettingen opgespoord, 4,5 procent van de testers zonder klachten. Van de mensen met klachten die zich na een melding in de app lieten testen was bijna 14 procent besmet.

null Beeld Infographics
Beeld Infographics
Gedragsonderzoek Beeld Infographics
GedragsonderzoekBeeld Infographics

Na een aantal maanden van technische en juridische strubbelingen kon op 10 oktober uiteindelijk iedereen in Nederland de CoronaMelder installeren. Leidt zo’n app tot schijnveiligheid? Gaan mensen zich roekelozer gedragen omdat de app het toch wel meldt als het misgaat? Dat lijkt mee te vallen. Iets meer dan 5 procent van de ondervraagden in gedragsonderzoek van Tilburg University via het LISS Panel denkt zich minder streng aan de maatregelen te hoeven houden vanwege de app. Een kwart denkt of hoopt dat het gebruik van de app op zichzelf al het risico op besmetting verlaagt. De CoronaMelder draagt bij aan het indammen van het virus, maar wordt slechts bij een klein percentage van de positieve testen gebruikt. Triomf dus, of teleurstelling? Beide stellingen kunt u met cijfers ondersteunen.

null Beeld Infographics
Beeld Infographics

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel stond ten onrechte dat het gedragsonderzoek over schijnveiligheid is uitgevoerd door het RIVM en de GGD-GHOR. Dit onderzoek is gedaan door Tilburg University, via het LISS Panel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden