COLUMNIONICA SMEETS

Ionica Smeets wordt vegetariër: ‘Nu kan ik in vrede naar de vissen kijken’

Al jaren lag het boek Dieren eten van Jonathan Safran Foer hier klaar om te lezen. Alleen stelde ik dat steeds uit, want het leek me een heftig boek. Bovendien had ik van veel mensen gehoord dat ze na het lezen ervan vegetariër waren geworden. En hoewel ik de laatste jaren steeds minder vlees at en ergens vond dat ik moest stoppen met het eten van dieren, was ik er toch nog niet helemaal klaar voor om afscheid te nemen van mijn geliefde rendang en saltimbocca.

Het leek me daarbij onhandig om thuis apart voor mezelf te moeten koken als ik de enige vegetariër in huis werd. Maar toen besloot mijn zoon vorige herfst dat hij geen vlees meer wilde eten. Met enige vertraging volgde ik hem en al maanden kook ik elke avond vleesloos voor ons. Ik leerde rendang maken met jackfruit en combineerde aubergine met die heerlijke marsala-saus uit mijn saltimbocca-recept.

Vorige week besloot ik Dieren eten eindelijk te lezen. Het bleek inderdaad zware kost. Soms hoopte ik dat alle ellende die Foer beschreef typisch Amerikaans was, tot hij in een bijzin vermeldde dat één van de beschreven vleesverwerkers ook in Nederland actief was. Het boek bleek ook nog invloed op mij te hebben, want tot het lezen ervan at ik nog wel af en toe vis, maar na een paar beeldende beschrijvingen van Foer over moderne visserij, bijvangst, visfokkerij en de pijn die vissen voelen bij het sterven, schrapte ik ook deze dieren uit mijn dieet. Nu nog even een goed recept voor vegetarische ceviche zoeken.

Ergens voelde het best fijn om over iets anders dan de coronapandemie te lezen. Tenminste, dat dacht ik tot ik bij het hoofdstuk ‘Invloed|Verbijstering’ kwam. Pagina’s lang ging het hierbij over virussen en pandemieën. (Geinig weetje voor online-pubquizzen: de Spaanse griep dankt zijn naam aan het feit dat de Spaanse pers er in tijden van censuur zo’n beetje als enige fatsoenlijk verslag van deed.)

Foer schrijft dat in de recente geschiedenis gemiddeld elke 27,5 jaar een pandemie woedde en dat we (toen zijn boek in 2009 verscheen) uitzonderlijk lang géén pandemie hadden gehad. Zijn beschrijving van wat er bij een nieuwe pandemie zou kunnen gebeuren, is pijnlijk accuraat uitgekomen.

Maar wat doet dit hoofdstuk in Dieren eten? Er was al jaren bekend dat de manier waarop we dierlijk voedsel produceren een risico geeft op zoönosen: infectieziekten die van dieren op mensen kunnen worden overgedragen. We kunnen nu boos kijken naar de Chinese markt waar het coronavirus waarschijnlijk via vleermuizen en schubdieren naar mensen sprong, maar ook de hier wat gangbaardere varkens en het pluimvee zouden het startpunt van een pandemie kunnen vormen.

Enfin. Voor wie ook maar enigszins twijfelt over het eten van dieren is dit boek dus een aanrader. En het gaf mij onverwachts tussen alle ellende óók iets om me op te verheugen. Foer beschrijft hoe Franz Kafka, nadat hij vegetariër was geworden, het aquarium in Berlijn bezocht en daar de vissen toesprak: ‘Nu kan ik in vrede naar jullie kijken, ik eet jullie niet meer op.’

Ooit kan ik weer naar Berlijn en dan ga ik naar dat aquarium om de vissen in vrede te bekijken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden