Commentaar Onderwijsinspectie

Inspectie moet scholen tijd gunnen om leerlingen op eigen wijze vereiste vaardigheden bij te brengen

Innovatie door scholen zelf is kansrijker dan opgelegde innovatie.

Middelbare schoolklas in Haarlem. Beeld ANP XTRA

In 2008 stelde een parlementaire ­onderzoekscommissie, onder voorzitterschap van het toenmalige ­Kamerlid Jeroen Dijsselbloem, vast dat de grote onderwijsinnovaties van de voorgaande jaren geheel of ­gedeeltelijk waren mislukt omdat ­docenten, ouders en andere betrokkenen er onvoldoende bij waren betrokken. Die zienswijze werd destijds door ‘het veld’ – nauwelijks bekomen van de basisvorming, de tweede fase en de invoering van het vmbo – met opluchting onderschreven.

Hoewel de overheid sindsdien nog geregeld initiatieven heeft ontplooid waarop het onderwijs niet zat te wachten, zoals de invoering van de rekentoets, heeft ze de scholen veel autonomie gegund bij de ontwikkeling van nieuwe onderwijsvormen. En daarvan hebben de scholen gretig gebruikgemaakt. De afgelopen jaren is een weelderig landschap ontstaan van meertalige scholen, scholen die vmbo’ers en vwo’ers zo lang mogelijk bij elkaar houden, scholen die sterk de nadruk leggen op burgerschap en sociale vaardigheden en scholen die nauw samenwerken met bedrijven in de buurt. Er valt dus iets te kiezen voor leerlingen (en hun ouders). En mogelijk is het werk er voor docenten op die scholen ook veel leuker op geworden. In betrekkelijke stilte heeft Nederland zich ontwikkeld van een land met min of weer uitwisselbare scholen tot, aldus de Onderwijsinspectie, een van de meest innovatieve onderwijslanden ter wereld.

Tezelfdertijd stelt de Inspectie in haar rapport De Staat van het Onderwijs terecht vast dat innovatie niet per definitie tot verbetering leidt. Ze vreest dat scholen methoden invoeren waarvan al is vastgesteld dat ze niet effectief zijn, of waarvan pas over enkele ­jaren – als het voor de leerlingen te laat is – kan worden vastgesteld dat ze niet aan de verwachtingen beantwoorden.

Het is de taak van de Inspectie om die zorg te uiten. En het is aan de Inspectie om erop toe te zien dat nieuwe concepten niet tot een daling van de onderwijskwaliteit leiden. Maar ze zou scholen ook de tijd moeten gunnen om leerlingen op hun eigen wijze de vereiste basisvaardigheden bij te brengen. Al was het maar omdat vernieuwingen die door de scholen zelf worden geïnitieerd kansrijker zijn dan vernieuwingen die hun worden opgelegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden