Ingrediënten voor een Griekse tragedie: de dood van een journalist die de lastige waarheid wilde opdelven

Discussie op Malta over geïmproviseerd monument voor vermoorde onderzoeksjournaliste Daphne Caruana Galizia

Eerbetoon aan de vermoorde Maltese journaliste Daphne Caruana Galizia op het monument van de Grote Overwinning in Valletta, 9 maart 2018. Beeld Getty Images

Daags na de moord op onderzoeksjournaliste Daphne Caruana Galizia (op 16 oktober 2017) ontstond er een monument in Valletta – spontaan.

Aan de voet van een oud monument – opgericht om het einde van het Ottomaanse beleg in 1565 te gedenken – werden foto’s neergezet en waxinelichtjes. Leerlingen van de vroegere school van de drie zonen van de vermoorde journaliste legden er bloemen neer. Andere inwoners van Malta volgden hun voorbeeld. Het monument breidde vanzelf uit.

Een oud en eerbiedwaardig monument van zwaar materiaal dat een jong monument dat zo weer weg kan waaien of verregenen, adopteert. Een beter voorbeeld van levende cultuur kan ik niet bedenken, of de stenen zelf zouden een klaagzang moeten aanheffen.

Nu, een half jaar na de moord op de journaliste, is het nog steeds een drukbezochte plek. Oude bloemen worden weggehaald, nieuwe neergelegd, uitgewaaide kaarsen weer aangestoken.

Toeristen die door hun reisgids op het historische monument worden gewezen, ontdekken ook het nieuwere en kunnen lezen wat er kortgeleden op Malta is gebeurd: een moord die nog altijd niet is opgelost.

Er is één man in Valletta die al bij herhaling gevraagd heeft om verwijdering van het geïmproviseerde monument: Jason Micallef, directeur van Valletta Culturele Hoofdstad van Europa (een jaar lang zusterstad van Leeuwarden).

Zijn verzoek en talloze andere beledigingen aan het adres van hun moeder hebben de woede opgewekt van haar drie zonen. De brief die PEN International maandag 16 april naar de Europese Commissie heeft gestuurd, en waarin om een onderzoek wordt gevraagd naar de gedragingen van Jason Micallef, zal mede gevoed zijn door hun verontwaardiging.

Zonen in de rouw, die voor hun dode moeder opkomen; een schamperaar luisterend naar de naam Jason, heel veel Griekser kan het op Malta niet worden. Het zou niet de eerste vete zijn die aan een graf ontstaat.

Maar de moord op Daphne Caruana Galizia heeft tot meer geleid dan een brief. Fransman Laurent Richard nam eind oktober 2017 het initiatief tot Forbidden Stories. Hun doel: na iedere moord op een journalist zullen anderen het werk voortzetten. Het onderzoek naar wat Daphne Caruana Galizia boven tafel probeerde te krijgen, is in gang gezet en heet: Het Daphne Project. Het is naast lichtjes en bloemen een monument dat zich niet laat wegblazen, het enige hoopgevende aan deze geschiedenis.

Terwijl ik dit schrijf hoor ik dat de 32-jarige Russische journalist Maxim Borodin, die net als Caruana Galizia over corruptie schreef, van de vijfde etage van zijn balkon is gevallen. De politie beschouwt het vooralsnog als een ongeluk en doet geen nader onderzoek.

De dood van een journalist die de lastige waarheid wilde opdelven – het heeft alle trekken van alweer een verboden verhaal.

Vonne van der Meer is schrijver en voorzitter van PEN Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.