Column Bert Wagendorp

In plaats van een fundamenteel debat hebben we nu te maken met een debat over een debat

Woensdag, aan de vooravond van de Europese verkiezingen, is bij Pauw het ‘titanendebat’ (AD) tussen premier Mark Rutte en T. Baudet van Forum voor Democratie. Misschien. Voorlopig gaat het debat nog over het debat zelf en pas wanneer dat debat is afgerond kan sprake zijn van een debat over Europa. Het debat over het debat gaat over de voorwaarden waaronder het echte debat zal worden gevoerd.

T. Baudet wil het liever niet op televisie bij de ‘gekleurde en bevooroordeelde NPO’, maar geeft de voorkeur aan een Facebookdebat. En als dat niet kan ziet hij het Amsterdamse zaaltje in de Rode Hoed bij hem om de hoek wel als een mooie arena. Rutte wil juist wel op televisie, een Facebookdebat vindt hij ‘wegstoppen’. T. Baudet wil zijn Europese lijsttrekker DJ Eppink meenemen, maar Rutte wil een echt duel, zonder secondanten, ‘man tegen man’. Hij is niet enthousiast over Baudets voorstel om elk 150 fans mee te nemen, met de mogelijkheid tot vragenstellen.

Volgens Rutte ‘duikt’ T. Baudet, T. Baudet vermoedt dat Rutte niet durft. Het debatdebat zal nog heel spannend worden en ik zou het wel leuk vinden als zich ook voor dit debat een zendgemachtigde meldt. Maar ook daarover zullen de campagnestrategen dan nog wel met elkaar in debat moeten. Ik neig er de laatste tijd toe de absurditeit dan maar zover mogelijk door te trekken, zodat er tenminste nog iets valt te lachen.

Rutte is de uitdager. In Barendrecht haalde hij afgelopen dinsdag ‘scherp uit’ naar Baudet. De scherpe uithaal bestond eruit dat Baudet volgens Rutte Nederland met een Nexit naar de afgrond wil leiden, dat hij er ‘rare verzinselen’ op nahoudt en ‘wonderlijke theorieën’, ontwikkeld bij ‘flakkerend kaarslicht’ en opgeschreven met een ‘ganzenveer’. Mogelijk sneed de scherpe uithaal Baudet door de ziel, maar ik denk eigenlijk van niet. Hij miste de ‘zachte pianomuziek’.

Bij de VVD zijn ze als de dood dat Forum voor Democratie volgende week donderdag weer als grootste partij uit de bus komt. Dat is inderdaad geen vrolijk vooruitzicht, al was het maar omdat T. Baudet dan weer een toespraak gaat houden die door de gekleurde NPO andermaal integraal zal worden uitgezonden.

De aanval van Rutte had iets wanhopigs. Een Nexit is geen item in de komende verkiezingen, een zeer ruime meerderheid van de kiezers ziet dat niet zitten en dus neemt het enthousiasme ervoor zelfs in het FvD af. Op de radio moest Tijs van den Brink lijsttrekker Eppink deze week bijna tegen de grond werken voor hij er iets over wilde zeggen: een referendum, fluisterde Eppink zo zachtjes mogelijk. T. Baudet is ‘persoonlijk’ nog wel voor opstappen, maar het mag van hem ook nog wel even duren voor het zover komt.

Wat je hoopt, van de premier, is een pro-Europees verhaal zoals hij dat in februari hield in de Churchill-lezing in Zürich: ‘A strong Europe in a changing world’, een toespraak waarmee hij zich meteen kandideerde voor het presidentschap van de EU. Maar in eigen land blijft de premier een bange muis die overal populistische spoken ziet en weigert voor zijn echte standpunt uit te komen, namelijk dat de toekomst van Nederland binnen een krachtige Unie ligt die zich staande kan houden in de heftige geopolitieke ontwikkelingen.

Nog niet zo lang geleden omschreef Rutte de verkiezingen voor het Europarlement nog als ‘niet zo relevant’. Dat zijn ze natuurlijk wél. Toen de Veluwse bidsprinkhanen van de SGP (samen met de sociaalpopulisten van de SP) eind april in de Tweede Kamer voorstelden de frase ‘an ever closer union’ uit het EU-verdrag te halen, stemde de VVD (net als het toen nog door de angstige Buma geleide CDA trouwens) voor. Niet zo erg, vond Rutte, het was toch ‘een beetje een dode term’ en ‘een gedachte uit het verleden’. Wat het niet is.

Wanneer schudt Rutte de vrees voor een stevig pro-Europees verhaal van zich af, een verhaal dat verder gaat dan de miljarden die het kost en de miljarden die het oplevert? Wanneer neemt hij met een heuse visie stelling tegen het popi-gesnater? In plaats van een fundamenteel debat hebben we nu te maken met een debat over een debat waarin Rutte Baudet te lijf wil over een Nexit die er nooit zal komen, een titaantjesdebat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden