Bericht uit DuitslandSterre Lindhout

In mij is een Duitse moeder opgestaan, een ernstig, tobberig en bemoeizuchtig exemplaar

Beeld Juan Aunion / Getty

De kunstenaar uit het Duitse Görlitz had ingestemd met een kort interview bij hem thuis. Dat de Nederlandse journalist aansluitend in zijn badkamer zou gaan zitten kolven, had ze er niet bij verteld. Hij had me vol verbazing aangekeken toen ik vroeg of dat mocht, geknikt en vriendelijk gevraagd of ik nog iets nodig had bij het Milch abpumpen – het Duitse woord voor kolven is haast dierlijk expliciet.

Hoezeer ik me ook had voorgenomen dit ongemakkelijke varkentje soeverein te wassen – het is immers volstrekt normaal dat een correspondent ook een moeder is – toch vrees ik dat ik tijdens deze woordenwisseling stuntelig heb geglimlacht.

Het ongemak viel in het niet bij het triomfantelijke gevoel tijdens deze eerste reportage na vijf maanden verlof. Wat had ik de vrijheid en de spanning van het op weg zijn naar verhalen gemist. Al was ik natuurlijk minstens zo gelukkig toen onze zoon diezelfde avond weer aan mijn borst lag.

Een werkende moeder zijn had ik van tevoren nooit geproblematiseerd. Mijn moeder werkte, bijna al mijn Nederlandse vriendinnen en vrouwelijke collega’s zijn werkende moeders, vol- of deeltijd, met borstvoeding of poedermelk.

Maar in Duitsland werken als moeder, daar was ik allengs meer tegenop gaan zien. De druk om een goede moeder te zijn is hier gigantisch. De deels historisch redenen daarvan zijn te gecompliceerd om in dit korte bestek uit te leggen.

Duitsers zijn bijgevolg ervan overtuigd dat het combineren van moederschap en werk eigenlijk een slecht idee is, met name in het eerste jaar. In dat jaar geeft een goede moeder borstvoeding, het liefst het hele jaar, zoals de arts in het ziekenhuis waar onze zoon is geboren benadrukte.

Thuis vertelde de Hebamme, de vroedvrouw die in de eerste weken na de geboorte komt controleren of alles goed gaat, enthousiast – en een tikje missionair – dat ze haar kind van anderhalf nog steeds voedt: ‘Hij zegt ‘mein, mein’, als hij mijn borst ziet.’

Een paar jaar geleden heeft een groep Duitse artsen voorgesteld poedermelk uitsluitend op doktersrecept verkrijgbaar te maken, om te voorkomen dat ‘luie moeders’ in de verleiding zouden komen.

De correspondent in mij beschouwde dit als een interessant kijkje in de Duitse ziel, maar de nieuwbakken moeder werd onzeker. Was het niet beter net als Duitse moeders een jaar te stoppen met werken? Was het een goed idee dat mijn vriend zo genereus had aangeboden een half jaar verlof te nemen om op onze zoon te passen?

Marjolein van de Water, oud-correspondent in Latijns-Amerika, schreef vorige week in haar mooie afscheidsverhaal over de problematische relatie van een correspondent met zijn werkgebied: je moet je erin onderdompelen en tegelijk een buitenstaander blijven. Toen ik in Berlijn moeder werd, ging dat evenwicht tijdelijk verloren.

In mij was een Duitse moeder opgestaan, een ernstig, tobberig en bemoeizuchtig exemplaar. Pas op die eerste werkdag in Görlitz kon ik haar ergens met een kop kruidenthee in mijn achterhoofd parkeren.

Met borstvoeding ben ik na zeven maanden gestopt, ook omdat het slecht te combineren was met het maken van reportages. (Kolven in een intercitytrein is geen onverdeeld genoegen.)

Laatst stapte ik met onze negen maanden oude zoon in de tram. ‘Oh, wat ziet dat kind er gezond uit!’, jubelde een middelbare vrouw. ‘Je kunt gewoon zien dat hij borstvoeding heeft gekregen!’ Typisch, dacht de correspondent, maar in haar achterhoofd slaakte de Duitse moeder een zucht van verlichting.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden