Opinie

In kinderopvang wordt ouderparticipatie moeilijker

Met het afnemen van de kinderopvangtoeslag voor ouderparticipatiecrèches dreigt minister Asscher een schoolvoorbeeld van de participatiesamenleving de nek om te draaien, menen Bram van der Velde en Mark Sanders.

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken en Werkgelegenheid tijdens een algemeen overleg over kinderopvang. Beeld anp

Na een gedoogperiode van vijf jaar, ligt er nu eindelijk een Wijzigingswet Kinderopvang, waardoor de ouderparticipatiecrèches (OPC's) een legale, wettelijke status krijgen. Reden voor een feestje zou u misschien denken? Toch maken de OPC's zich nog ernstige zorgen, omdat minister Asscher voornemens is de kinderopvangtoeslag af te pakken. Daarmee brengt Asscher volgens de Raad van State het voortbestaan van OPC's 'ernstig in gevaar' en draait hij een schoolvoorbeeld van de participatiesamenleving de nek om.

De ouderparticipatiecrèche

In een ouderparticipatiecrèche past een groep ouders in een professioneel ingerichte ruimte per toerbeurt op elkaars kinderen. Belangrijke voordelen zijn de hoge participatie van mannen, wederzijdse ondersteuning bij opvoeden en een netwerk rondom de kinderen dat in de wijk wordt opgebouwd. Ook de toezichthouder, die de OPC's jaarlijks net zo controleert als de reguliere opvang, is al jaren positief. Sla de inspectierapporten van de verschillende crèches er maar op na.

Door steeds nieuwe regels in de kinderopvang is een situatie ontstaan, waarin OPC's wel de kwaliteit boden, zonder dat die kwaliteit op alle punten toetsbaar was. Het ging eerst om diploma's, later over het maximumaantal verschillende leidsters op de groep. De problemen die daarmee in de reguliere opvang worden geadresseerd, spelen in OPC's niet. Mede daarom wordt het niet aan die regels voldoen sinds 2011 gedoogd. Sluiten was het alternatief.

Toetsingskader

Na het ontstaan van de gedoogsituatie hebben de OPC's met het ministerie en GGD een op maat gesneden toetsings- en handhavingskader ontwikkeld. Met dit nieuwe kader hebben de OPC's niets veranderd aan hun dagelijkse praktijk, maar alleen inzichtelijk en toetsbaar gemaakt dat aan de wettelijke kwaliteitseisen wordt voldaan. Voor de wetgever genoeg om een volledig erkende status toe te kennen, getuige de nu voorliggende Wijzigingswet.

Tegelijkertijd snijdt de minister de OPC's een belangrijke levensader af. Zonder toeslag zal een OPC netto per uur duurder zijn dan reguliere opvang. In een OPC wordt daarnaast van ouders een forse tijdsinvestering verlangd. Hoewel de tarieven in de OPC's door het ontbreken van loonkosten fors lager zijn, betekent het wegvallen van de opvangtoeslag voor tweeverdieners met twee kinderen en een modaal inkomen een bedrag van drie tot vierduizend euro per jaar. Dan wordt concurreren met de reguliere opvang vrijwel onmogelijk. Vooral nieuwe ouders zullen dan voor reguliere kinderopvang kiezen.

Participatiesamenleving?

Twee jaar geleden had de koning het in zijn eerste troonrede over de 'participatiesamenleving'. Sindsdien staan beleidsstukken en kranten er vol mee. 'Burgers die met elkaar een initiatief ontplooien om taken van de overheid op zich te nemen, zouden niet in de weg gestaan moeten worden door diezelfde overheid, maar juist gestimuleerd moeten worden.' Minister Plasterk voegde daar in een groot interview in de Volkskrant in november van datzelfde jaar aan toe dat voor dergelijke initiatieven 'de regels op maat gesneden moeten worden' en dat ze waar nodig 'gesubsidieerd moeten worden'.

Dat is precies wat OPC's nu vragen. De regels zijn op maat gesneden. Als dat een erkende status rechtvaardigt, waarom geeft dat dan geen recht op een toeslag die elke andere werkende ouder in Nederland wel ontvangt? In OPC's zijn de kosten, en daarmee de toeslag, fors lager, ook voor de belastingbetaler. Maar ook OPC-opvang kost geld. Als de regering alleen de duurdere professionele vormen van opvang wil subsidiëren, terwijl in OPC's aantoonbaar dezelfde kwaliteit wordt geboden, is een participatiesamenleving nog heel ver weg.

Bram van der Velde is vader bij een ouderparticipatiecrèche en zzp'er en Mark Sanders is oud-crèchevader en docent macro-economie aan de Universiteit Utrecht

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden