ColumnArnon Grunberg

In het Zwitserse bergdorp Sils-Maria is niets veranderd sinds Nietzsche en Thomas Mann er logeerden

In Sils-Maria, in de Zwitserse bergen – Nietzsche bracht er de zomers van 1881 en van 1883 tot en met 1888 door en schreef daar onder meer De genealogie van de moraal – bevindt zich hotel Waldhaus, dat ruim 110 jaar bestaat; Thomas Mann, Hermann Hesse, Joseph Beuys en Albert Einstein logeerden er. Vlak achter het hotel bevindt zich een huisje waar Anne Frank de zomermaanden van 1935 en 1936 doorbracht bij haar Parijse tante Olga Spitzer.

Het hotel, waar de tijd is stil blijven staan, hoewel je kunt zeggen dat in heel Zwitserland de tijd stil is blijven staan, is nog altijd eigendom van twee families, Dietrich en Kienberger. Zoals een dergelijk hotel betaamt, wordt er in de zomer na het diner cultureel vermaak georganiseerd voor de gasten.

Urs Kienberger, een van de eigenaren en een van de zachtaardigste mensen die ik heb ontmoet, had me in 2004 al eens uitgenodigd voor te dragen uit eigen werk. Verleden week mocht ik daar weer voordragen in ruil voor een paar overnachtingen. Dat gebeurde net als in 2004 in een zaaltje dat Sunny Corner heet. Dit keer zaten er iets meer mensen dan 16 jaar geleden.

Een meneer die ten tijde van Nixon in New York bleek te hebben gewoond, vroeg na afloop waarom er zo veel dood in mijn boek voorkwam.

‘Dat valt wel mee,’ antwoordde ik, ‘maar juist ook over de dood moet gesproken worden.’

Kort daarvoor was ik begonnen aan Wunschloses Unglück van Peter Handke, over de zelfmoord van zijn moeder, een boek dat voorzien is van een motto van Bob Dylan: ‘He not busy being born is busy dying.’

In Sils-Maria kun je de illusie koesteren dat leven iets anders is dan druk bezig zijn met sterven, in dit bergdorp lijkt het alsof we nog bezig zijn geboren te worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden