Column Caspar Janssen

In het boerenland, zestig procent van ons grondgebied, verdwijnt zowat alles wat nog leeft

Aflevering 232: Praten is één ding, overleggen een tweede, en hard durven zijn, is wéér iets anders. 

Caspar Janssen.

Praten, praten, praten. Jaap Dirkmaat, directeur van de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap, doet het zelf genoeg, maar hij bedoelt ‘het eeuwige overleggen’: soms gelooft hij er niet meer in. Want hoe veel data en aanwijzingen wil je hebben om te weten dat het misgaat? Zelfs hier, in deze kleine idylle bij Beek-Ubbergen, kun je het zien. De verruiging in het bos, vanwege de stikstof, die de bosanemonen verdringt. Maar dit is nog niks. 

In het boerenland, zestig procent van ons grondgebied, verdwijnt zowat alles wat nog leeft. ‘De vraag of de landbouw verantwoordelijk is voor de teruggang van boerenlandvogels en insecten, kun je volmondig met ja beantwoorden. De grutto’s zijn weggemaaid of anderszins het leven onmogelijk gemaakt. En als je met sleepslangen over het land gaat om mest te injecteren, dan weet je dat iedere molshoop, iedere dassenburcht, ieder vogelnest, iedere haas eraan moet geloven. Toch gebeurt het gewoon. De wereld een laboratorium, en wij bepalen met chemie wat er nog wel of niet mag komen.’

Wylerberg, bij de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap. Foto Caspar Janssen

Natuurmonumenten en Vogelbescherming Nederland zouden alerter moeten zijn, en minder bang om oorzaken te noemen. ‘Klimaatverandering heeft nu al grote gevolgen voor planten en dieren. En als je tweede landbouwexporteur van de wereld wilt zijn, dan weet je dat je flora en fauna sneuvelt. Je moet hard durven zijn. Tegen burgers die gif spuiten in de tuin, tegen de landbouw, tegen industrie en verkeer, tegen de overheid.’

Goed, een succesje. LTO, de boerenorganisatie, heeft net een brief aan de minister ondertekend waarin staat dat landschapselementen integraal onderdeel zijn van het landbouwbedrijf, en dat er middelen moeten zijn om die te beheren. Dirkmaat: ‘Maatschappelijke druk helpt. En als dat niet helpt, zijn er altijd nog verdragen. Die verdragen zijn er niet voor niets, daar kun je de overheid aan houden.’

Zelf deed Dirkmaat dat vaak, voor de rechter. Vaak won hij. Legendarisch voorbeeld: het bedrijventerrein dat hij tegenhield vanwege de wilde hamster. Toeval of niet: de wilde hamster en de das zijn zowat de enige soorten van het platteland die het beter doen dan dertig jaar geleden. Dus ja, overleggen is prettiger, maar enige druk helpt blijkbaar.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.