Media in Oeganda

In geheimzinnige busjes worden Oegandezen ontvoerd

Een Oegandese krant schrijft huiveringwekkende stukken over ontvoeringen van aanhangers van de oppositie, leest correspondent Mark Schenkel.

‘Waar zijn de verdwenen mensen?’ De Oegandese krant Daily Monitor publiceerde 200 namen van vermisten. Beeld rv
‘Waar zijn de verdwenen mensen?’ De Oegandese krant Daily Monitor publiceerde 200 namen van vermisten.Beeld rv

In Oeganda berichten media de laatste tijd veel over drones. Daarmee worden niet de radiografisch bestuurbare vliegtuigjes bedoeld, maar geblindeerde busjes met geheim agenten die aanhangers van de politieke oppositie ontvoeren. Dergelijke ‘drones’ hebben in de voorbije verkiezingsperiode links en rechts mensen van de straten geplukt en van hun bedden gelicht. Van veel vermisten ontbreekt sindsdien ieder spoor.

Zo weet Grace Nakanjako niet waar ze haar 40-jarige man Frank nog kan vinden, blijkt uit een artikel in de krant Daily Monitor. Nadat onbekende mannen in hun huis hadden ingebroken, werd Frank op ‘genadeloze’ wijze geslagen en in een gereedstaande ‘drone’ gestopt en weggereden. ‘Dat was de laatste keer dat ik hem zag’, aldus Grace.

Sinister wapen

De ontvoeringen en verdwijningen vormen een nieuw, sinister wapen in het toch al uitgebreide arsenaal aan geweldsmiddelen waarmee het 35 jaar oude bewind van president Yoweri Museveni zichzelf in stand houdt. De 76-jarige Museveni ‘won’ in januari de verkiezingen van de 38-jarige zanger-politicus Bobi Wine, na een campagne die meer weg had van een veldslag. Toen de rook was opgetrokken, bleken er links en rechts mensen te worden vermist. Media staan nu vol met verhalen van wanhopige familieleden van ‘drone-slachtoffers’.

De Daily Monitor publiceert een artikelenreeks onder de kop ‘Waar zijn de vermiste mensen?’ De serie bezorgt de lezer ijskoude rillingen: de krant heeft een lijst van meer dan tweehonderd namen afgedrukt. Waar zijn Ronald, Sylvia en Eddy? Of Timothy, Abdul en Kenneth? En Naomi, Isaac en Deus? Krantenlezers krijgen een oproep: ‘Heeft u een familielid, of kent u iemand anders die is ontvoerd door de veiligheidsdiensten en nog steeds wordt vermist? Deel deze informatie alstublieft met ons.’

De regering-Museveni stuurt zoekende familieleden opzettelijk van het kastje naar de muur. Politie, leger en gevangeniswezen weten hoegenaamd van niks, ze verwijzen radeloze Oegandezen die naar geliefden speuren voortdurend door naar een ander loket. Hoe langer dat duurt, hoe minder kans er lijkt te zijn dat vermisten nog opduiken, al zijn er wel voorbeelden van mensen die levend tevoorschijn komen. Zij hebben doorgaans verwondingen die duiden op marteling.

Op klaarlichte dag

De ontvoeringen, soms op klaarlichte dag bij een drukke markt of middenin het centrum van Kampala, de hoofdstad, brengen een duister verleden in herinnering. Oegandezen werden ook zomaar weggeplukt tijdens het schrikbewind van dictator Idi Amin, in de jaren zeventig. Onder Amin was het ‘normaal’ dat mensen verdwenen, schrijft columnist Allan Tacca. Volgens hem keert Oeganda onder president Museveni kennelijk terug naar dit ‘normaal’.

Deze constatering is pijnlijk, en tragisch, want bij zijn machtsovername in 1986 werd rebellenleider Museveni toch gezien als een soort verlosser na alle bloedige waanzin voor hem. Van die mooie reputatie blijft weinig meer over. Haast symbolisch is de herdenking vorige maand van Janani Luwum, een anglicaanse aartsbisschop die op 16 februari 1977 ten prooi viel aan het regime van Amin.

Luwum wordt elk jaar herdacht op Luwum-dag, en huidig president Museveni wordt dan niet moe te herhalen wat voor een ‘lafaard’ Amin was. Maar dit keer wees columnist Nicholas Sengoba in de Daily Monitor op de overeenkomsten tussen toen en nu: ‘We vieren Luwum-dag tijdens een golf aan ontvoeringen, martelingen, verminkingen en moorden die plaatsvinden via drone-aanvallen. De geschiedenis herhaalt zich.’

Mark Schenkel is correspondent in Kampala.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden